ตัณหาในรูปชื่อว่า รูปตัณหา. ตัณหานั้นนั่นแล ท่านกล่าวว่าเป็นหมวด ด้วยอรรถว่าเป็นกอง เพราะมีหลายประเภท โดยแยกกันมีกามตัณหาเป็นต้น แม้ในบทที่เหลือก็อย่างนี้.

บทว่า สตฺตานุสยา - อนุสัย ๗ คือ กามราคานุสัย ๑ ปฏิฆานุสัย ๑ มานานุสัย ๑ ทิฏฐานุสัย ๑ วิจิกิจฉานุสัย ๑ ภวราคานุสัย ๑ อวิชชานุสัย ๑.

ชื่อว่าอนุสัย เพราะนอนเนื่องโดยอรรถว่าละไม่ได้. ความกำหนัดในกาม ชื่อว่ากามราคะ.

อีกอย่างหนึ่ง ราคะคือกาม ชื่อว่ากามราคะ. ชื่อว่าปฏิฆะ เพราะกระทบกระทั่งในอารมณ์. ชื่อว่าทิฏฐิ เพราะอรรถว่าไม่เห็นความเป็นจริง. ชื่อว่ามานะ เพราะสำคัญว่าดีกว่าเขาเป็นต้น. ความกำหนัดในภพ ชื่อว่าภวราคะ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๐๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ตติยภาณวาร - ปหาตัพพนิทเทส”