ปัจจเวกขณญาณ ชื่อว่าปัจจเวกขณนิมิต.

แม้ข้อนี้ ท่านก็กล่าวไว้ว่า ปัญญาในฌาน ๒ ชื่อว่าปีติผรณตา, ปัญญาในฌาน ๓ ชื่อว่าสุขผรณตา, ปรจิตตปัญญา ชื่อว่าเจโตผรณตา, ทิพจักขุปัญญา ชื่ออาโลกผรณตา, ปัจจเวกขณญาณของผู้ออกจากสมาธินั้น ชื่อว่าปัจจเวกขณนิมิต.

ปัจจเวกขณญาณนั้น ท่านกล่าวว่า เป็นนิมิต เพราะถือเอาอาการที่เป็นไปของผู้ออกจากสมาธิแล้ว.

อนึ่ง ในสมาธิมีองค์ ๕ นั้น ปีติผรณตา สุขผรณตา ดุจเท้าทั้งสอง, เจโตผรณตา อาโลกผรณตา ดุจมือทั้งสอง, จตุตถฌานมีอภิญญาเป็นบาท ดุจมัชฌิมกาย - กายในท่ามกลาง, ปัจจเวกขณนิมิตดุจศีรษะ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๓๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุตถภาณวาร - ภาเวตัพพนิทเทส”