อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าอายตนะ เพราะอรรถว่าเป็นเขต หรือเป็นที่ตั้งของธรรมอันมีกสิณนั้นเป็นอารมณ์.

บทว่า อุทฺธํ คือ มุ่งเฉพาะท้องฟ้าเบื้องบน.

บทว่า อโธ คือ มุ่งเฉพาะภาคพื้นเบื้องล่าง.

บทว่า ติริยํ คือ กำหนดไว้โดยรอบดุจบริเวณของพื้นที่. เพราะบางท่านเจริญกสิณเบื้องบน, บางท่านเบื้องต่ำ, บางท่านโดยรอบ. หรือว่าแม้ท่านหนึ่งประสงค์จะเห็นรูป ดุจประสงค์จะเห็นแสงสว่าง ย่อมขยายออกไปอย่างนี้ด้วยเหตุนั้นๆ.