แม้อารมณ์แห่งฌานนั้น ท่านก็กล่าวว่ารูป ในบทมีอาทิว่า ๑๔- เห็นรูปภายนอกมีผิวงามและผิวทราม.

รูปาวจรฌานเป็นสัญญาในรูปด้วย หัวข้อว่าสัญญา เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่ารูปสัญญา. ____________________________ ๑๓- ที. มหา. เล่ม ๑๐/ข้อ ๑๐๑ ๑๔- ที. มหา. เล่ม ๑๐/ข้อ ๑๐๐

บทว่า ปฏิฆสญฺญํ ได้แก่ ปฏิฆสัญญา ๑๐ อย่าง คือกุศลวิบาก ๕, อกุศลวิบาก ๕.

สัญญาสัมปยุตด้วยทวิปัญจวิญญาณ ท่านเรียกว่า ปฏิฆสญฺญา เพราะวัตถุมีจักขุเป็นต้นและอารมณ์มีรูปเป็นต้นเกิดขึ้นด้วยการกระทบ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๘๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุตถภาณวาร - ภาเวตัพพนิทเทส”