บทว่า สญฺญามนสิการา - สัญญาและมนสิการ ได้แก่ ชวนสัญญาและมนสิการด้วยความคำนึงถึงสัญญานั้น. มนสิการสัมปยุตด้วยญาณก็ควร.

บทว่า สมุทาจรนฺติ ย่อมปรากฏ คือย่อมเป็นไป.

บทว่า ธมฺโม ได้แก่ ธรรม คือปฐมฌาน.

พระโยคาวจร เมื่อเสื่อมจากฌาน ชื่อว่าเสื่อมด้วยเหตุ ๓ ประการ คือ ด้วยกิเลสกำเริบ ๑ ด้วยอสัปปายกิริยา ๑ ด้วยการไม่ประกอบความเพียร ๑.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๑๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “สัจฉิกาตัพพนิทเทส”