แม้ทุกข์ทั้งหมดมีชาติเป็นต้น มาในสัจจวิภังค์ ๑๐- เว้นทุกขทุกข์ ที่เหลือชื่อว่าปริยายทุกข์ - ทุกข์โดยอ้อม เพราะเป็นที่ตั้งแห่งทุกข์นั้นๆ.

ส่วนทุกขทุกข์ ท่านกล่าวว่าเป็นนิปริยายทุกข์ - ทุกข์โดยตรง. ____________________________ ๑๐- อภิ. วิ. เล่ม ๓๕/ข้อ ๑๔๔

ในบทนั้น ชาติเป็นอาปายิกทุกข์ แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ทรงประกาศด้วยอุปมาในพาลบัณฑิตสูตร๑๑- เป็นต้น.

อนึ่ง ชาติเป็นทุกข์เพราะเป็นที่ตั้งแห่งทุกข์อันเป็นประเภทมีทุกข์มีมูลมาจากการหยั่งลงสู่ครรภ์เป็นต้น ซึ่งเกิดในมนุษยโลก แม้ในสุคติ. ในบทนี้ ชาตินี้เป็นทุกข์อันเป็นประเภทมีทุกข์มีมูลจากการหยั่งลงสู่ครรภ์เป็นต้น. ____________________________ ๑๑- ม. อุ. เล่ม ๑๔/ข้อ ๔๖๘