ในบทว่า มรณมฺปิ ทุกฺขํ - แม้ความตายก็เป็นทุกข์.

ความตายมี ๒ อย่าง คือ ความตายที่ท่านกล่าวหมายถึงลักษณะของสังขตะว่า ๑๒- ชรามรณะ ท่านสงเคราะห์ด้วยขันธ์ ๒, และที่ท่านกล่าวหมายถึงการขาดชีวิตินทรีย์อันเนื่องกันในภพหนึ่งว่า ความกลัวแต่ความตายเป็นนิจ ในที่นี้ท่านประสงค์เอาความตายนั้น. ____________________________ ๑๒- อภิ. ธา. เล่ม ๓๖/ข้อ ๖๗

ชื่อของความตายนั้น คือ

ชาติปัจจยมรณะ - ความตายเพราะชาติเป็นปัจจัย,

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๔๒

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ทุกขสัจนิทเทส”