อนึ่ง พึงประกอบบททั้งปวงว่า อสฺส วิปสฺสนากฺขเณ - ในขณะแห่งวิปัสสนาของพระโยคาวจรนั้น โดยนัยก่อนนั่นแล.

ก็เมื่อจำแนกอารมณ์ ๓๘ ไว้ในบาลี แม้กรรมฐานอย่างหนึ่งชื่อว่าไม่เป็นข้าศึกแก่วิตก ๓ มีกามวิตกเป็นต้น ย่อมไม่มี.

ปฐมฌานในอสุภะนั่นแล เป็นข้าศึกของกามวิตกโดยส่วนเดียว. ฌานหมวด ๓ หมวด ๔ แห่งเมตตาเป็นข้าศึกของพยาปาทวิตก, ฌานหมวด ๓ หมวด ๔ แห่งกรุณาเป็นข้าศึกของวิหิงสาวิตก.

เมื่อพระโยคาวจรนั้นกระทำการบริกรรมอสุภะแล้วเข้าฌาน วิตกสัมปยุตด้วยฌานในขณะแห่งการเข้าสมาบัติเป็นข้าศึกของกามวิตกด้วยสามารถวิกขัมภนะ-การข่มไว้ เกิดขึ้น.