ภิกษุครั้นเห็นความฉิบหายของตน เพราะสมถะและวิปัสสนาเหล่านั้นดับไป จึงเจริญสัมมัปธานข้อที่สี่ เพื่อความตั้งมั่นแห่งสมถะและวิปัสสนาเหล่านั้น. ในขณะแห่งโลกุตรมรรค ย่อมเจริญวิริยะอย่างเดียวเท่านั้น.

ภิกษุย่อมยังกิจคือความไม่เกิดขึ้นแห่งอกุศลธรรมเหล่านั้น ที่ยังไม่เกิดขึ้นและกิจคือการละอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วให้สำเร็จ เหมือนอย่างที่อกุศลธรรมยังไม่เกิดพึงเกิดขึ้น.

อนึ่ง ในบทว่า อุปฺปนฺนา นี้ อุปปันนะคือธรรมที่เกิดขึ้นมี ๔ อย่าง คือ

วตฺตมานุปฺปนฺนํ - เกิดขึ้นกำลังเป็นไป ๑