ฉะนั้น กรรมฐานนั้นย่อมสำเร็จด้วยอานุภาพของธรรมเหล่าใด เพื่อแสดงถึงธรรมเหล่านั้น พึงทราบว่า ท่านจึงกล่าวบทนี้ว่า อาตาปี สมฺปชาโน สติมา - ภิกษุมีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติดังนี้.

พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้นทรงแสดงกายานุปัสสนาสติปัฏฐานและองค์ประกอบแล้วบัดนี้ เพื่อทรงแสดงองค์แห่งปหานะ จึงตรัสว่า วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ - กำจัดอภิชฌาและโทมนัสเสีย.

ในบทเหล่านั้นบทว่า วิเนยฺย - กำจัดเสีย ได้แก่ กำจัดด้วยตทังควินัย - กำจัดชั่วคราว หรือวิกขัมภนวินัย - กำจัดด้วยการข่มไว้.

บทว่า โลเก ความว่า กายใดกำหนดไว้ในคราวก่อน กายนั้นนั่นแลชื่อว่าโลก ในที่นี้ ด้วยอรรถว่าแตกและสลายไป ละอภิชฌาและโทมนัสในโลกนั้นเสีย.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๙๙๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “มัคคสัจนิทเทส”