๖. คติกถาวณฺณนา

[๒๓๑] อิทานิ ตสฺสา วิโมกฺขุปฺปตฺติยา เหตุภูตํ เหตุสมฺปตฺตึ ทสฺสนฺเตน กถิตาย คติกถาย อปุพฺพตฺถานุวณฺณนา. ทุเหตุกปฏิสนฺธิกสฺสาปิ หิ "นตฺถิ ฌานํ

ยสฺมา ปน สุทฺทกุลชาตาปิ ติเหตุกา โหนฺติ, ตสฺมา เต สนฺธาย ปฐมปุจฺฉา. ยสฺมา จ เยภุยฺเยน มหาปุญฺญา ตีสุ มหาสาลกุเลสุ ชายนฺติ, ตสฺมา เตสํ ติณฺณํ กุลานํ วเสน ติสฺโส ปุจฺฉา. ปาโฐ ปน สงฺขิตฺโต. มหตี สาลา เอเตสนฺติ มหาสาลา, มหาฆรา ๒- มหาวิภวาติ อตฺโถ. อถ วา มหา สาโร เอเตสนฺติ มหาสาราติ วตฺตพฺเพ รการสฺส ลการํ กตฺวา "มหาสาลาติ วุตฺตํ. ขตฺติยา มหาสาลา, ขตฺติเยสุ วา มหาสาลาติ ขตฺติยมหาสาลา. เสเสสุปิ เอเสว นโย. ตตฺถ ยสฺส ขตฺติยสฺส เคเห ปจฺฉิมนฺเตน โกฏิสตํ ธนํ นิธานคตํ โหติ, กหาปณานญฺจ วีสติ อมฺพณานิ ทิวสํ วลญฺเช นิกฺขมนฺติ, อยํ ขตฺติยมหาสาโล นาม. ยสฺส พฺราหฺมณสฺส เคเห ปจฺฉิมนฺเตน อสีติโกฏิธนํ นิธานคตํ โหติ, กหาปณานญฺจ ทส อมฺพณานิ ทิวสํ วลญฺเช นิกฺขมนฺติ, อยํ พฺราหฺมณมหาสาโล นาม. ยสฺส คหปติสฺส เคเห ปจฺฉิมนฺเตน จตฺตาลีสโกฏิธนํ นิธานคตํ โหติ, กหาปณานญฺจ ปญฺจ อมฺพณานิ ทิวสํ วลญฺเช นิกฺขมนฺติ, อยํ คหปติมหาสาโล นาม.