[๔๘] โวสคฺเค ปญฺญาติ เอตฺถ โวสชฺชตีติ โวสคฺโค, กามจฺฉนฺทาทีนํ โวสคฺโค เนกฺขมฺมาทิมฺหิ ปญฺญา. วิโมกฺขวิวฏฺเฏ ญาณนฺติ กามจฺฉนฺทาทิเกหิ วิมุจฺจตีติ วิโมกฺโข, วิโมกฺโข เอว วิวฏฺโฏ วิโมกฺขวิวฏฺโฏ, โส เอว ญาณํ.

[๔๙] ตถฏฺเฐ ปญฺญาติ เอเกกสฺส สจฺจสฺส จตุพฺพิเธ จตุพฺพิเธ อวิปรีต- สภาเว กิจฺจวเสน อสมฺโมหโต ปวตฺตา ปญฺญา. สจฺจวิวฏฺเฏ ญาณนฺติ จตูสุ สจฺเจสุ อุภโตวุฏฺฐานวเสน วิวฏฺฏตีติ สจฺจวิวฏฺโฏ, โส เอว ญาณํ. เอกเมว ญาณํ อธิปติกตธมฺมวเสน สญฺญาวิวฏฺโฏติ, ปหาตพฺพธมฺมวเสน เจโตวิวฏฺโฏติ, จิตฺต- ปติฏฺฐาปนวเสน จิตฺตวิวฏฺโฏติ, ปจฺจนีกปหานวเสน วิโมกฺขวิวฏฺโฏติ เอวํ จตุธา วุตฺตํ. อนตฺตานุปสฺสนาว สุญฺญตาการวเสน "ญาณวิวฏฺเฏ ญาณนฺ"ติ วุตฺตา, มคฺคญาณเมว เหฏฺฐา "มคฺเค ญาณนฺ"ติ จ "อานนฺตริกสมาธิมฺหิ ญาณนฺ"ติ จ ทฺวิธา วุตฺตํ, ๒- วิวฏฺฏนาการวเสน "สจฺจวิวฏฺเฏ ญาณนฺ"ติ วุตฺตํ.

[๕๐] อิทานิ ตสฺส สจฺจวิวฏฺฏญาณวเสน ปวตฺตสฺส อาสวานํ ขเย ญาณสฺส วเสน ปวตฺตานิ กมโต ฉ อภิญฺญาญาณานิ อุทฺทิฏฺฐานิ. ตตฺถาปิ โลกปากฏานุภาวตฺตา อติวิมฺหาปนนฺติ ปฐมํ อิทฺธิวิธญาณํ อุทฺทิฏฺฐํ,