ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทายาติ เอตฺถ ยสฺมา อยํ เอตํ ทุกฺขนิโรธํ คจฺฉติ อารมฺมณกรณวเสน ตทภิมุขีภูตตฺตา, ๓- ปฏิปทา จ โหติ ทุกฺขนิโรธปฺปตฺติยา, ตสฺมา ทุกฺขนิโรธคามินิปฏิปทาติ วุจฺจติ. จตฺตาริ มคฺคญาณาเนว เหฏฺฐา

@๒ วิ.มหาวิ. ๑/๑๘๒/๑๐๐, ขุ.จูฬ. ๓๐/๗๔๐/๗๗๗ (สฺยา) ๓ สี. ตทภิมุขภูตตฺตา วุฏฺฐานาการทีปนวเสน "มคฺเค ญาณนฺ"ติ วุตฺตานิ, อนนฺตรผลทายกตฺตสฺส การณปริทีปน- วเสน "อานนฺตริกสมาธิมฺหิ ญาณนฺ"ติ วุตฺตานิ, วิวฏฺฏนาการทีปนวเสน "สจฺจวิวฏฺเฏ ญาณนฺ"ติ วุตฺตานิ, มคฺคปฏิปาฏิกฺกเมเนว อรหตฺตมคฺคญาณุปฺปตฺตึ, ตสฺส ๑- จ ญาณสฺส อภิญฺญาภาวํ ทีเปตุํ อรหตฺตมคฺคญาณเมว "อาสวานํ ขเย ญาณนฺ"ติ วุตฺตํ, ปุน จตุนฺนมฺปิ มคฺคญาณานํ เอกาภิสมยตํ ทีเปตุํ "ปริญฺญฏฺเฐ ปญฺญา ทุกฺเข ญาณนฺ"ติอาทีนิ จตฺตาริ ญาณานิ วุตฺตานิ. ปุน เอเกกสฺมึ สจฺเจ วิสุํ วิสุํ อุปฺปตฺติทีปนวเสน "ทุกฺเข ญาณนฺ"ติอาทีนิ จตฺตาริ ญาณานิ อุทฺทิฏฺฐานีติ เอวํ ปุพฺพาปรวิเสโส เวทิตพฺโพติ.

[๖๔-๖๗] อิทานิ สพฺเพสํ อริยปุคฺคลานํ อริยมคฺคานุภาเวเนว ปฏิสมฺภิทาญาณานิ สิทฺธานีติ ทสฺเสตุํ อตฺถปฏิสมฺภิเท ญาณนฺติอาทีนิ ปุน จตฺตาริ ปฏิสมฺภิทาญาณานิ อุทฺทิฏฺฐานิ. อิมานิ หิ ปฏิสมฺภิทาปเภทาภาเวปิ สพฺพอริยปุคฺคลสาธารณานิ สุทฺธิกปฏิสมฺภิทาญาณานิ, เหฏฺฐา อุทฺทิฏฺฐานิ ปน ปภินฺนปฏิสมฺภิทานํ ปเภทปฺปตฺตานิ ปฏิสมฺภิทาญาณานีติ เวทิตพฺพานีติ อยเมเตสํ อุภยตฺถวจเน วิเสโส. ยสฺมา วา อนนฺตรํ อุทฺทิฏฺฐํ ทุกฺขารมฺมณํ นิโรธารมฺมณญฺจ ญาณํ อตฺถปฏิสมฺภิทา โหติ, สมุทยารมฺมณํ มคฺคารมฺมณญฺจ ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา, ตทภิลาเป ญาณํ นิรุตฺติปฏิสมฺภิทา, เตสุ ญาเณสุ ญาณํ ปฏิภานปฏิสมฺภิทา, ตสฺมา ตมฺปิ อตฺถวิเสสํ ทสฺเสตุํ สุทฺธิกปฏิสมฺภิทาญาณานิ อุทฺทิฏฺฐานีติ เวทิตพฺพานิ. ยสฺมาเยว จ เหฏฺฐา นานตฺตสทฺเทน วิเสเสตฺวา วุตฺตานิ, อิธ ตถา อวิเสเสตฺวา วุตฺตานีติ.