[๓] สพฺพํ ภิกฺขเว อภิญฺเญยฺยนฺติอาทิ ภควตา วุตฺตํ อิธ อาหริตฺวา ทสฺสิตนฺติ เวทิตพฺพํ. กิญฺจ อิติ จกาโร ปทปูรณมตฺเต นิปาโต. จกฺขาทีนิ ตึส วิสฺสชฺชนานิ ฉสุ ทฺวาเรสุ เอเกกสฺมึ ปญฺจ ปญฺจ กตฺวา ทฺวารารมฺมณ- ปวตฺติกฺกเมน นิทฺทิฏฺฐานิ. ตตฺถ ทุวิธํ จกฺขุ มํสจกฺขุ ปญฺญาจกฺขุ จ. เตสุ พุทฺธจกฺขุ สมนฺตจกฺขุ ญาณจกฺขุ ทิพฺพจกฺขุ ธมฺมจกฺขูติ ปญฺจวิธํ ปญฺญาจกฺขุ. "อทฺทสํ โข อหํ ภิกฺขเว พุทฺธจกฺขุนา โลกํ โวโลเกนฺโต"ติ ๒- อิทํ พุทฺธจกฺขุ นาม. "สมนฺตจกฺขุ วุจฺจติ สพฺพญฺญุตญาณนฺ"ติ ๓- อิทํ สมนฺตจกฺขุ นาม. "จกฺขุํ อุทปาทิ ญาณํ อุทปาที"ติ ๔- อิทํ ญาณจกฺขุ นาม. "อทฺทสํ โข อหํ ภิกฺขเว ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธนา"ติ ๕- อิทํ ทิพฺพจกฺขุ นาม. "วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาที"ติ ๖- อิทํ เหฏฺฐิมมคฺคตฺตยสงฺขาตํ ธมฺมจกฺขุ นาม.

@๒ วิ.มหา. ๔/๙/๙, ม.มู. ๑๒/๒๘๓/๒๔๔, ม.ม. ๑๓/๓๓๙/๓๒๑

@๓ ขุ.จูฬ. ๓๐/๒๑๖,๔๙๓/๑๑๓,๒๔๒ (สฺยา)

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “อภิญเญยยนิทเทส”