รูปาทีนิ ปญฺจ วิสฺสชฺชนานิ ขนฺธวเสน นิทฺทิฏฺฐานิ. สีตาทีหิ รุปฺปติ ปีฬียตีติ รูปํ. เวทยตีติ เวทนา. สญฺชานาตีติ สญฺญา. สงฺขโรนฺตีติ สงฺขารา. วิชานาตีติ วิญฺญาณํ. จกฺขาทีนิ ธมฺมวิจารปริยนฺตานิ ทส ฉกฺกวเสน, สฏฺฐิ วิสฺสชฺชนานิ ปิยรูปสาตรูปวเสน นิทฺทิฏฺฐานิ. จกฺขุสมฺผสฺสชาทิกา เวทนา ตํตํสมฺปยุตฺตาว. รูเปสุ สญฺญา รูปสญฺญา. สญฺเจตยตีติ สญฺเจตนา, อภิสนฺทหตีติ อตฺโถ. ตสตีติ ตณฺหา, ปิปาสตีติ อตฺโถ. วิตกฺเกตีติ วิตกฺโก, วิตกฺกนํ วา วิตกฺโก, อูหณนฺติ วุตฺตํ โหติ. อารมฺมเณ เตน จิตฺตํ วิจรตีติ วิจาโร, วิจรณํ วา วิจาโร, อนุสญฺจรณนฺติ วุตฺตํ โหติ.

[๔] ปฐวีธาตาทีนิ ฉ วิสฺสชฺชนานิ สงฺขิตฺเตน นามรูปววตฺถานวเสน นิทฺทิฏฺฐานิ. ปตฺถตตฺตา ปฐวี. อปฺเปติ, ๑- อาปียติ, อปฺปายตีติ วา อาโป. เตชยตีติ เตโช. วายตีติ วาโย. น กสฺสติ น นิกสฺสติ, กสิตุํ ฉินฺทิตุํ ภินฺทิตุํ วา น สกฺกาติ อากาโส. นิสฺสตฺตตฺเถน ธาตุ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “อภิญเญยยนิทเทส”