ทส กสิณายตนานีติ "ปฐวีกสิณเมโก สญฺชานาติ อุทฺธํ อโธ ติริยํ อทฺวยํ อปฺปมาณํ, อาโปกสิณเมโก สญฺชานาติ ฯเปฯ เตโชกสิณเมโก สญฺชานาติ. วาโยกสิณเมโก สญฺชานาติ. นีลกสิณเมโก สญฺชานาติ. ปีตกสิณเมโก สญฺชานาติ. โลหิตกสิณเมโก สญฺชานาติ. โอทาตกสิณเมโก สญฺชานาติ. อากาสกสิณเมโก สญฺชานาติ. วิญฺญาณกสิณเมโก สญฺชานาติ อุทฺธํ อโธ ติริยํ อทฺวยํ อปฺปมาณนฺ"ติ ๒- เอวํ วุตฺตานิ ทส. เอตานิ หิ สกลผรณฏฺเฐน กสิณานิ, ตทารมฺมณานํ ธมฺมานํ

[๒๖] อิทานิ ภาวนาปเภทํ ทสฺเสนฺโต เทฺว ภาวนาติอาทิมาห. ตตฺถ โลกิยาติอาทีสุ โลโก วุจฺจติ ลุชฺชนปลุชฺชนฏฺเฐน วฏฺฏํ, ตสฺมึ ปริยาปนฺนภาเวน โลเก นิยุตฺตาติ โลกิยา, โลกิยานํ ธมฺมานํ ภาวนา โลกิยา. กิญฺจาปิ ธมฺมานํ ภาวนาติ โวหารวเสน วุจฺจติ, เตหิ ปน วิสุํ ภาวนา นตฺถิ. เต เอว หิ ธมฺมา ภาวิยมานา ภาวนาติ วุจฺจนฺติ. อุตฺติณฺณาติ อุตฺตรา, โลเก อปริยาปนฺนภาเวน โลกโต อุตฺตราติ โลกุตฺตรา.

รูปภวสงฺขาเต รูเป อวจรนฺตีติ รูปาวจรา. กุสลสทฺโท ปเนตฺถ อาโรคฺยอนวชฺชเฉกสุขวิปาเกสุ ทิสฺสติ. "กจฺจิ นุ โภโต กุสลํ, กจฺจิ นุ โภโต

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๒๔๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุตถภาณวาร - ภาเวตัพพนิทเทส”