อตฺถีธ กิญฺจิทปิ ทุกฺขมิทํ กทาจิ

เนวตฺถิ ชาติวิรเห ยทโต มเหสี

ทุกฺขาติ สพฺพปฐมํ อิมมาห ชาตินฺ"ติ. ๑-

ชราปิ ทุกฺขาติ เอตฺถ ทุวิธา ชรา สงฺขตลกฺขณญฺจ, ขณฺฑิจฺจาทิสมฺมโต สนฺตติยํ เอกภวปริยาปนฺนขนฺธปุราณภาโว จ. สา อิธ อธิปฺเปตา. สา ปเนสา ทุกฺขา สงฺขารทุกฺขภาวโต เจว ทุกฺขวตฺถุโต จ. ยํ หิทํ องฺคปจฺจงฺคสิถิลีภาว- อินฺทฺริยวิการวิรูปตา โยพฺพนวินาสพลูปฆาตสติมติวิปฺปวาสปรปริภวาทิอเนกปฺปจฺจยํ กายิกเจตสิกํ ทุกฺขมุปฺปชฺชติ, ชรา ตสฺส วตฺถุ. เตเนตํ วุจฺจติ:-

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๒๗๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “ทุกขสัจนิทเทส”