ภิยฺโยธิมตฺตมธิคจฺฉติเยว ทุกฺขํ

ทุกฺโขติ เตน ภควา ปริเทวมาหา"ติ.

ทุกฺขํ นาม กายปีฬนลกฺขณํ กายิกทุกฺขํ. ทุกฺขํ ปน ทุกฺขทุกฺขโต มานสทุกฺขาวหนโต จ. เตเนตํ วุจฺจติ:-

"ปีเฬติ กายิกามิหํ ทุกฺขํ ทุกฺขญฺจ มานสํ ภิยฺโย

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๒๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “ทุกขสัจนิทเทส”