อธมฺโม นิรยํ เนติ ธมฺโม ปาเปติ สุคฺคตินฺ"ติ- ๓- อาทีสุ ปุญฺเญ "ปญฺญตฺติธมฺมา นิรุตฺติธมฺม อธิวจนธมฺมา"ติอาทีสุ ๔- ปญฺญตฺติยํ ปาราชิกา ธมฺมา สํฆาทิเสสา ธมฺมา"ติอาทีสุ ๕- อาปตฺติยํ. "อิธ ภิกฺขุ ธมฺมํ ชานาติ สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณนฺ"ติอาทีสุ ๖- ปริยตฺติยํ. "ตสฺมึ โข ปน สมเย ธมฺมา โหนฺติ. ๗- ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรตี"ติอาทีสุ ๘- นิสฺสตฺตตายํ. "ชาติ- ธมฺมา ชราธมฺมา มรณธมฺมา"ติอาทีสุ ๙- วิกาเร. "ฉนฺนํ พุทฺธธมฺมานนฺ"ติอาทีสุ ๑๐- คุเณ. "เหตุมฺหิ ญาณํ ธมฺมปฏิสมฺภิทา"ติอาทีสุ ๑๑- ปจฺจเย. "ฐิตาว สา ธาตุ ธมฺมฏฺฐิตตา ธมฺมนิยามตา"ติอาทีสุ ๑๒- ปจฺจยุปฺปนฺเน. สฺวายมิธาปิ ปจฺจยุปฺปนฺเน ทฏฺฐพฺโพ. อตถโต ปน อตฺตโน สภาวํ ธาเรนฺตีติ วา, ปจฺจเยหิ ธารียนฺตีติ วา, อตฺตโน ผลํ

@๔ อภิ.สงฺ. ๓๔/๑๐๖-๘/๑๗ ๕ วิ.มหาวิ. ๑/๒๓๓/๑๖๖-๗ ๖ องฺ.ปญฺจก. ๒๒/๗๓/๙๘ (สฺยา)

@๗ อภิ.สงฺ. ๓๔/๑๒๑/๔๑ ๘ ที.มหา. ๑๐/๓๗๓/๒๔๘, ม.มู. ๑๒/๑๐๖/๗๗

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกา”