@๙ องฺ.ทสก. ๒๔/๑๐๗-๘/๑๗๕-๖ (สฺยา) ๑๐ ขุ.มหา. ๒๙/๒๓๑/๑๗๔ (สฺยา)

@๑๑ อภิ.วิ. ๓๕/๗๒๐/๓๖๐ ๑๒ สํ.นิ. ๑๖/๒๐/๒๕, องฺ.ติก. ๒๐/๑๓๗/๒๗๘ ธาเรนฺตีติ วา, อตฺตโน ปริปูรณํ ๑- อปาเยสุ อปตมานํ ธาเรนฺตีติ วา สลกฺขเณ ๒- ธาเรนฺตีติ วา จิตฺเตน อวธารยนฺตีติ วา ยถาโยคํ ธมฺมาติ วุจฺจนฺติ. อิธ ปน อตฺตโน ปจฺจเยหิ ธารยนฺตีติ ธมฺมา, ปจฺจยสมุปฺปนฺนธมฺมา ติฏฺฐนฺติ อุปฺปชฺชนฺติ เจว ปวตฺตนฺติ จ เอตายาติ ธมฺมฏฺฐิติ, ปจฺจยธมฺมานเมตํ อธิวจนํ. ตสฺสํ ธมฺมฏฺฐิติยํ ญาณํ ธมฺมฏฺฐิติญาณํ. อิทํ หิ สมาธิภาวนามยญาเณ วุตฺตสมาธินา สมาหิเตน จิตฺเตน ยถาภูตญาณทสฺสนตฺถาย โยคมารภิตฺวา ววตฺถาปิตนามรูปสฺส เตสํ นามรูปานํ ปจฺจยปริคฺคหปริยายํ ธมฺมฏฺฐิติญาณํ อุปฺปชฺชติ. "นามรูปววตฺถาเน ๓- ญาณนฺ"ติ อวตฺวา เอวํ กสฺมา "ธมฺมฏฺฐิติญาณนฺ"ติ วุตฺตนฺติ เจ? ปจฺจยปริคฺคเหเนว ปจฺจยสมุปฺปนฺนปริคฺคหสฺส สิทฺธตฺตา. ปจฺจยสมุปฺปนฺเน หิ อปริคฺคหิเต ปจฺจยปริคฺคโห น สกฺกา โหติ กาตํ. ตสฺมา ธมฺมฏฺฐิติญาณคฺคหเณเนว ตสฺส เหตุภูตํ ปุพฺเพ สิทฺธํ นามรูปววตฺถานญาณํ วุตฺตเมว โหตีติ เวทิตพฺพํ. กสฺมา ทุติยตติยญาณํ วิย "สมาทหิตฺวา ปจฺจยปริคฺคเห ปญฺญา"ติ น วุตฺตนฺติ เจ? สมถวิปสฺสนานํ ยุคนทฺธตฺตา.

"สมาทหิตฺวา ยถา เจ วิปสฺสติ

วิปสฺสมาโน ตถา เจ สมาทเห