[๙๘] จกฺขุํ สุญฺญํ อตฺเตน วาติ พาลชนปริกปฺปิตสฺส การกเวทก- สงฺขาตสฺส อตฺตโน อภาวา จกฺขุํ อตฺเตน สุญฺญํ. ยํ หิ ยตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ นาม โหติ. อตฺตนิเยน วาติ อตฺตโน สภาเวเนว สนฺตกสฺสปิ อภาวา ๑- อตฺตโน สนฺตเกเนว สุญฺญํ. โลกสฺส อตฺตาติ จ อตฺตนิยนฺติ จ อุภยถา คาหสมฺภวโต ตทุภยคฺคาหปฺปฏิเสธนตฺถํ อตฺตาภาโว อตฺตนิยาภาโว จ วุตฺโต. นิจฺเจน วาติ ภงฺคํ อติกฺกมิตฺวา ติฏฺฐนฺตสฺส กสฺสจิ อภาวโต นิจฺเจน จ สุญฺญํ. ธุเวน วาติ ปวตฺติกฺขเณปิ ถิรสฺส กสฺสจิ อภาวโต ธุเวน จ สุญฺญํ. สสฺสเตน

[๙๙] เนกฺขมฺเมน กามจฺฉนฺทํ โวสฺสชฺชตีติ เนกฺขมฺมลาภี ปุคฺคโล เนกฺขมฺเมน ตปฺปฏิปกฺขํ กามจฺฉนฺทํ ปริจฺจชติ. โวสฺสคฺเค ปญฺญาติ กามจฺฉนฺทสฺส จ โวสฺสคฺคภูเต ตํสมฺปยุตฺตา ปญฺญา. เอส นโย เสเสสุ. ปีฬนฏฺฐาทโย เหฏฺฐา วุตฺตตฺถา เอว. ปริชานนฺโต วิวฏฺฏตีติ ปุคฺคลาทิฏฺฐานา เทสนา, มคฺคสมงฺคี ปุคฺคโล ทุกฺขสฺส จตุพฺพิธํ อตฺถํ กิจฺจวเสน ปริชานนฺโต ทุภโต วุฏฺฐานวเสน วิวฏฺฏติ, ญาณวิวฏฺฏเนปิ ญาณสมงฺคี วิวฏฺฏตีติ วุตฺโต.

[๑๐๐] ตถฏฺเฐ ปญฺญาติ เอตสฺส ปุคฺคลสฺเสว ตถฏฺเฐ วิวฏฺฏนา ปญฺญา. เอส นโย เสเสสุ. อิทานิ มคฺคกฺขเณ เอว กิจฺจวเสน อาการนานตฺโต ฉ วิวฏฺฏญาณานิ ทสฺเสตุํ สญฺญาวิวฏฺโฏติอาทิมาติกํ ฐเปตฺวา ตํ อตฺถโต วิภชฺชนฺโต สญฺชานนฺโต วิวฏฺฏตีติอาทิมาห. ตตฺถ สญฺชานนฺโต วิวฏฺฏตีติ สญฺญา วิวฏฺโฏติ ยสฺมา ปุพฺพภาเค เนกฺขมฺมาทึ อธิปติโก สญฺชานนฺโต โยคี ปจฺฉา เนกฺขมฺมสมฺปยุตฺตญาเณน กามจฺฉนฺทาทิโต วิวฏฺฏติ, ตสฺมา ตํ ญาณํ สญฺญาวิวฏฺโฏ นามาติ อตฺโถ. เจตยนฺโต วิวฏฺฏตีติ เจโตวิวฏฺโฏติ ยสฺมา โยคี เนกฺขมฺเมกตฺตาทีนิ เจตยนฺโต ตํสมฺปยุตฺตญาเณน กามจฺฉนฺทาทิโต วิวฏฺฏติ,