ลทฺธปฺปจฺจยมิติ ธมฺม- มตฺตเมตํ ภวนฺตรมุเปติ

นาสฺส ตโต สงฺกนฺติ น ตโต เหตํ วินา โหติ.

อิติ เหตํ ลทฺธปจฺจยํ รูปารูปธมฺมตฺตํ อุปฺปชฺชมานํ ภวนฺตรมุเปตีติ วุจฺจติ, น สตฺโต จ, ชีโว. ตสฺส จ นาปิ อตีตภาวโต อิธ สงฺกนฺติ อตฺถิ, นาปิ ตโต เหตุํ วินา อิธ ปาตุภาโว. เอตฺถ จ ปุริมํ จวนโต จุติ, ปจฺฉิมํ ภวนฺตราทิปฏิสนฺธานโต ปฏิสนฺธีติ วุจฺจติ.

เอตฺถาห:- นนุ เอวํ อสงฺกนฺติปาตุภาเว สติ เย อิมสฺมึ มนุสฺสตฺตภาเว ขนฺธา, เตสํ นิรุทฺธตฺตา, ผลปจฺจยสฺส จ กมฺมสฺส ตตฺถ อคมนโต, อญฺญสฺส อญฺญโต จ ตํ ผลํ สิยา. อุปภุญฺชเก จ อสติ กสฺส ตํ ผลํ สิยา. ตสฺมา น สุนฺทรมิทํ วิธานนฺติ. ตตฺริทํ วุจฺจติ:-

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๕๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “บุพเพนิวาสานุสติญาณนิทเทส”