"อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อนุโลมํ โวทานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย"ติอาทิ.

ตสฺส หิ ตํ สงฺขารุเปกฺขาญาณํ อาเสวนฺตสฺส ภาเวนฺตสฺส พหุลีกโรนฺตสฺส อธิโมกฺขสทฺธา พลวตรา โหติ, วีริยํ สุปคฺคหิตํ, สติ สูปฏฺฐิตา, จิตฺตํ สุสมาหิตํ, สงฺขารุเปกฺขาญาณํ ติกฺขตรํ ปวตฺตติ. ตสฺส อิทานิ มคฺโค อุปฺปชฺชิสฺสตีติ สงฺขารุเปกฺขาย สงฺขาเร "อนิจฺจา"ติ วา "ทุกฺขา"ติ วา "อนตฺตา"ติ วา สมฺมสิตฺวา ภวงฺคํ โอตรติ. ภวงฺคานนฺตรํ สงฺขารุเปกฺขาย กตนเยเนว สงฺขาเร "อนิจฺจา"ติ วา "ทุกฺขา"ติ วา "อนตฺตา"ติ วา อารมฺมณํ กุรุมานํ อุปฺปชฺชติ มโนทฺวาราวชฺชนํ. ตทนนฺตรํ ตเถว สงฺขาเร อารมฺมณํ กตฺวา เทฺว ตีณิ จตฺตาริ วา ชวนจิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ. ตํสมฺปยุตฺตํ ญาณํ อนุโลมญาณํ. ตํ หิ ปุริมานญฺจ อฏฺฐนฺนํ วิปสฺสนาญาณานํ กถกิจฺจตาย อนุโลเมติ, อุปริ จ ปตฺตพฺพานํ ๓- สตฺตตึสาย

@๒ ขุ.ปฏิ. ๓๑/๓๗/๔๔๕ ๓ อภิ.ป. ๔๐/๔๑๗/๑๒๘ โพธิปกฺขิยธมฺมานํ อนุโลเมติ. ยถา หิ ธมฺมิโก ราชา วินิจฺฉยฏฺฐาเน นิสินฺโน อฏฺฐนฺนํ โวหาริกมหามตฺตานํ วินิจฺฉยํ สุตฺวา อคติคมนํ ปหาย มชฺฌตฺโต หุตฺวา "เอวํ โหตู"ติ อนุโมทมาโน เตสญฺจ วินิจฺฉยสฺส อนุโลเมติ, โปราณสฺส จ ราชธมฺมสฺส. ตตฺถ ราชา วิย อนุโลมญาณํ, อฏฺฐโวหาริก- มหามตฺตา วิย อฏฺฐวิปสฺสนาญาณานิ, โปราณิกราชธมฺโม วิย สตฺตตึสโพธิ- ปกฺขิยธมฺมา, ยถา ราชา "เอวํ โหตู"ติ อนุโมทมาโน โวหาริกานญฺจ วินิจฺฉยสฺส ราชธมฺมสฺส จ อนุโลเมติ, เอวมิทํ อนิจฺจาทิวเสน สงฺขาเร อารพฺภ อุปฺปชฺชมานานํ อฏฺฐนฺนญฺจ วิปสฺสนาญาณานํ ตถกิจฺจตาย อนุโลเมติ, อุปริ จ ปตฺตพฺพานํ ๑- สตฺตตึสาย โพธิปกฺขิยธมฺมานํ. ตสฺมา อนุโลมญาณนฺติ วุจฺจติ.