"กา ทิฏฺฐี"ติ ปุจฺฉาย วีสติวตฺถุกา อตฺตานุทิฏฺฐิ, วีสติวตฺถุกา สกฺกายทิฏฺฐีติ วิสฺสชฺชนํ. "กติ ทิฏฺฐิโย"ติ ปุจฺฉาย สกฺกายทิฏฺฐิปฺปมุขานิ ทฺวาสฏฺฐิ ทิฏฺฐคตานีติ วิสฺสชฺชนํ. สาเยว ปน สกฺกายทิฏฺฐิ "เอโส มม อตฺตา"ติ วจนสามญฺเญน อตฺตานุทิฏฺฐีติ วุตฺตา. ตสฺสา วุตฺตาย อตฺตวาทปฏิสญฺญุตฺตา ๑- ทิฏฺฐิปิ วุตฺตาเยว โหติ.

[๑๕๑] เย เกจิ ภิกฺขเวติอาทิสุตฺตาหรณํ สมฺปนฺนทิฏฺฐิปุคฺคลสมฺพนฺเธน สมฺปนฺนทิฏฺฐิปุคฺคลวิภาคทสฺสนตฺถํ ๒- กตํ. ตตฺถ นิฏฺฐํ คตาติ มคฺคญาณวเสน สมฺมาสมฺพุทฺโธ ภควาติ นิจฺฉยํ คตา. นิพฺเพมติกาติ อตฺโถ. นิฏฺฐาคตาติ ปาโฐ ๓- สมาสปทํ โหติ, อตฺโถ ปน โสเยว. ทิฏฺฐิสมฺปนฺนาติ ทิฏฺฐิยา สุนฺทรภาวํ คตา. อิธ นิฏฺฐาติ อิมิสฺสา กามธาตุยา ปรินิพฺพานํ. อิธ วิหาย นิฏฺฐาติ อิมํ กามภวํ วิชหิตฺวา สุทฺธาวาสพฺรหฺมโลเก ปรินิพฺพานํ. สตฺตกฺขตฺตุปรมสฺสาติ สตฺตกฺขตฺตุปรมา สตฺตวารปรมา ภวูปปตฺติ อตฺตภาวคฺคหณํ อสฺส, ตโต ปรํ อฏฺฐมํ ภวํ นาทิยตีติ สตฺตกฺขตฺตุปรโม. ตสฺส สตฺตกฺขตฺตุปรมสฺส โสตาปนฺนสฺส. โกลํโกลสฺสาติ กุลโต กุลํ คจฺฉตีติ โกลํโกโล. โสตาปตฺติผลสจฺฉิกิริยโต หิ ปฏฺฐาย นีเจ กุเล อุปปตฺติ นาม นตฺถิ, มหาโภคกุเลสุเยว นิพฺพตฺตตีติ อตฺโถ. ตสฺส

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๖๖๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ทิฐิกถา”