ทสฺสนมคฺโคติอาทีหิ ยาว ปริโยสานา ตสฺส ธมฺมสฺส ลกฺขณวเสน มคฺคฏฺโฐ วุตฺโต. ตานิ สพฺพานิปิ ปทานิ อภิญฺเญยฺยนิทฺเทเส วุตฺตตฺถาเนว. เอวเมตฺถ ยถาสมฺภวํ โลกิยโลกุตฺตโร มคฺโค นิทฺทิฏฺโฐ. เหตุฏฺเฐน มคฺโคติ จ อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค นิทฺทิฏฺโฐ. ๔- นิปฺปริยายมคฺคตฺตา จสฺส ปุน "มคฺโค"ติ น วุตฺตํ. อาธิปเตยฺยฏฺเฐน อินฺทฺริยาติอาทีนิ จ อินฺทฺริยาทีนํ อตฺถวเสน ๕- วุตฺตานิ, น มคฺคฏฺฐวเสน.

สจฺจานีติ เจตฺถ สจฺจญาณานิ. สพฺเพปิ เต ธมฺมา นิพฺพานสฺส ปฏิปทฏฺเฐน มคฺโค. อนฺเต วุตฺตํ นิพฺพานํ ปน สํสารทุกฺขาภิภูเตหิ ทุกฺขนิสฺสรณตฺถิเกหิ สปฺปุริเสหิ มคฺคียติ คเวสียตีติ มคฺโคติ วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพนฺติ.

มคฺคกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มรรคกถา”