สมาธิ กามาสวา วิมุตฺโต โหตีติ สมาธิสฺส กามจฺฉนฺทปฏิปกฺขตฺตา วุตฺตํ. ราควิราคาติ ราคสฺส วิราโค สมติกฺกโม เอติสฺสา อตฺถีติ ราควิราคา, "ราควิราคโต"ติ นิสฺสกฺกวจนํ วา. ตถา อวิชฺชาวิราคา. เจโตวิมุตฺตีติ มคฺคสมฺปยุตฺโต สมาธิ. ปญฺญาวิมุตฺตีติ มคฺคสมฺปยุตฺตา ปญฺญา. ตรโตติ ตรนฺตสฺส. สพฺพปณิธีหีติ ราคโทสโมหปณิธีหิ, สพฺพปตฺถนาหิ วา. เอวํ จุทฺทส อากาเร วิสฺสชฺเชตฺวา เอกรสฏฺฐญฺจ อนติวตฺตนฏฺฐญฺจ อวิภชิตฺวาว ๑- อิเมหิ โสฬสหิ อากาเรหีติ อาห. กสฺมา? เตสํ จุทฺทสนฺนํ อาการานํ เอเกกสฺส อวสาเน "เอกรสา โหนฺติ, ยุคนทฺธา โหนฺติ, อญฺญมญฺญํ นาติวตฺตนฺตี"ติ นิทฺทิฏฺฐตฺตา เต เทฺวปิ อาการา นิทฺทิฏฺฐาว โหนฺติ. ตสฺมา "โสฬสหี"ติ อาห. ยุคนทฺธฏฺโฐ ปน อุทฺเทเสปิ น ภณิโตเยวาติ.

๒. ธมฺมุทฺธจฺจวารนิทฺเทสวณฺณนา

[๖] ธมฺมุทฺธจฺจวาเร อนิจฺจโต มนสิกโรโต โอภาโส อุปฺปชฺชตีติ อุทยพฺพยานุปสฺสนาย ฐิตสฺส ตีหิ อนุปสฺสนาหิ ปุนปฺปุนํ สงฺขาเร วิปสฺสนฺตสฺส วิปสฺสนาญาเณสุ ปริปากคเตสุ ตทงฺควเสน กิเลสปฺปหาเนน ปริสุทฺธจิตฺตสฺส

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๐๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ยุคนัทธกถา”