กึนิทานนฺติอาทีสุ นิทานาทีนิ สพฺพานิ การณเววจนานิ. การณํ หิ ยสฺมา ผลํ นิเทติ "หนฺท นํ คณฺหถา"ติ อปฺเปติ วิย, ตสฺมา "นิทานนฺ"ติ วุจฺจติ. ยสฺมา ผลํ ตโต สมุเทติ, ชายติ ปภวติ, ตสฺมา สมุทโย, ชาติ, ปภโวติ วุจฺจติ. อยมฺปเนตฺถ อตฺโถ:- กึนิทานํ เอตสฺสาติ กึนิทานํ. โก สมุทโย เอตสฺสาติ กึสมุทยํ. กา ชาติ เอตสฺสาติ กึชาติกํ. โก ปภโว เอตสฺสาติ

[๑๖] นิโรธปฺปชานนาติ อารมฺมณกรเณน นิโรธสฺส ปชานนา. ชาติ สิยา ทุกฺขสจฺจํ, สิยา สมุทยสจฺจนฺติ ภวปจฺจยา ปญฺญายนฏฺเฐน ทุกฺขสจฺจํ, ชรามรณสฺส ปจฺจยฏฺเฐน สมุทยสจฺจํ. เอส นโย เสเสสุปิ. อวิชฺชา สิยา ทุกฺขสจฺจนฺติ ปน อาสวสมุทยา อวิชฺชาสมุทยฏฺเฐนาติ. ๑-

สจฺจกถาวณฺณนา นิฏฐิตา.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สัจจกถา”