เอตฺถ จ "กุโต ตํ ทุกฺขเมสฺสตี"ติ ภควตา วุตฺตวจเนน "เตน ปหาเรน น โกจิ อาพาโธ อโหสี"ติ อฏฺฐกถาวจนํ อติวิย สเมติ. ตสฺมา "อปิจ เม สีสํ โถกํ ทุกฺขนฺ"ติ วจเนน ทุกฺขเวทนา น โหติ, สีสสฺส ปน อกมฺมญฺญภาวํ สนฺธาย "ทุกฺขนฺ"ติ วุตฺตํ. โลเกปิ หิ อกิจฺเฉน ปริหริตุํ สกฺกุเณยฺโย สุขสีโล, กิจฺเฉน ปริหริตุํ สกฺกุเณยฺโย ทุกฺขสีโลติ วุจฺจติ. ตมฺปิ โข อกมฺมญฺญตํ สมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสมยตฺตา อโหสีติ เวทิตพฺโพ. สมาปตฺติอปฺปิตสมเย หิ ตมฺปิ น ภเวยฺยาติ. "เอตรหิ ปํสุปิสาจกมฺปิ น ปสฺสามา"ติ ทฏฺฐุํ อสมตฺถตาย น วุตฺตํ, อภิญฺญาสุ พฺยาปาราภาเวน วุตฺตํ. เถโร กิร "ปจฺฉิมา ชนตา โปถุชฺชนิกาย อิทฺธิยา สารสญฺญา มาเหสุนฺ"ติ ปจฺฉิมํ ชนตํ อนุกมฺปมาโน เยภุยฺเยน อิทฺธึ น วลญฺเชสิ. เถรคาถาย จ:-

"เนว ปุพฺเพนิวาสาย นปิ ทิพฺพสฺส จกฺขุโน

เจโตปริยาย อิทฺธิยา จุติยา อุปปตฺติยา