มาคนฺทิยา ตตฺถ คตา ตานิ ฉิทฺทานิ ทิสฺวา ตตฺถ การณํ ปุจฺฉนฺตี สตฺถุ อาคตภาวํ ญตฺวา ภควติ อาฆาเตน ตาสมฺปิ กุชฺฌิตฺวา "มหาราช สามาวติมิสฺสิกานํ พหิทฺธา ปตฺถนา อตฺถิ, ภิตฺตึ ภินฺทิตฺวา สมณํ โคตมํ โอโลเกนฺติ,

ราชา ปน ตีสุ มเหสีสุ เอเกกิสฺสา วสนฏฺฐาเน สตฺต สตฺต ทิวสานิ วสติ. ราชา อตฺตโน คมนฏฺฐานํ หตฺถิกนฺตวีณํ อาทาย คจฺฉติ. มาคนฺทิยา รญฺโญ สามาวติยา ปาสาทคมนกาเล ทาฐา อคเทน โธวาเปตฺวา เวฬุปุพฺเพ ปกฺขิปาเปตฺวา เอกํ กณฺหสปฺปโปตกํ อาหราเปตฺวา อนฺโตวีณาย ปกฺขิปิตฺวา มาลคุฬเกน ฉิทฺทํ ปิทหิ. ตํ รญฺโญ ตตฺถ คตกาเล อปราปรํ วิจรนฺตี วิย หุตฺวา วีณาฉิทฺทโต มาลาคุฬกํ อปเนสิ. สปฺโป นิกฺขมิตฺวา ปสฺสสนฺโต ผณํ กตฺวา สยนปิฏฺเฐ นิปชฺชิ. สา อาห ๑- "ธี สปฺโป"ติ มหาสทฺทมกาสิ. ราชา สปฺปํ ทิสฺวา กุชฺฌิ. สามาวตี รญฺโญ กุทฺธภาวํ ญตฺวา ปญฺจนฺนํ อิตฺถิสตานํ สญฺญมทาสิ "อชฺช โอธิสกเมตฺตาผรเณน ราชานํ ผรถา"ติ. สยมฺปิ ตถา อกาสิ. ราชา สหสฺสถามธนุํ อาทาย ชิยํ โปเฐตฺวา สามาวตึ ธุเร กตฺวา สพฺพา ตา อิตฺถิโย ปฏิปาฏิยา ฐปาเปตฺวา ๒- วิสปีตํ ขุรปฺปํ สนฺนยฺหิตฺวา ธนุํ ปูเรตฺวา อฏฺฐาสิ. ขุรปฺปํ เนว ขิปิตุํ, น โอโรปิตุํ สกฺโกติ, คตฺเตหิ เสทา มุจฺจนฺติ, สรีรํ เวธติ, มุขโต เขโฬ ปตติ, คณฺหิตพฺพคฺคหณํ น ปสฺสติ. อถ นํ สามาวตี "กึ มหาราช กิลมสี"ติ อาห. อาม เทวิ ๓- กิลมามิ, อวสฺสโย เม โหหีติ. สาธุ มหาราช ขุรปฺปํ ปฐวีมุขํ กโรหีติ.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๙๕๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อิทธิกถา”