suṇātha dhāretha ca sādhu santoti.

Tattha paṭisambhidānaṃ maggoti tannāmavisesito cāti vuttattā paṭisambhidā- maggassa paṭisambhidāmaggatā tāva vattabbā. Catasso hi paṭisambhidā atthapaṭisambhidā dhammapaṭisambhidā niruttipaṭisambhidā paṭibhānapaṭisambhidāti. Tāsaṃ paṭisambhidānaṃ maggo adhigamūpāyoti paṭisambhidāmaggo, paṭisambhidāpaṭilābhahetūti vuttaṃ hoti. Kathamayaṃ tāsaṃ maggo hotīti ce? pabhedato desitāya desanāya paṭisambhidāñāṇāvahattā. Nānābhedabhinnānaṃ hi dhammānaṃ nānābhedabhinnā desanā sotūnaṃ ariyapuggalānaṃ paṭisambhidāñāṇappabhedañca sañjaneti, puthujjanānaṃ āyatiṃ paṭisambhidāñāṇappabhedāya ca paccayo hoti. Vuttaṃ ca "pabhedato hi desanā ghanavinibbhogapaṭisambhidāñāṇāvahā hotī"ti. Ayaṃ ca nānābhedabhinnā desanā, tenassā paṭisambhidānaṃ maggattasiddhi.

Tattha catassoti gaṇanaparicchedo. Paṭisambhidāti pabhedā. "atthe ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā, dhamme ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā, tatra dhammaniruttābhilāpe ñāṇaṃ niruttipaṭisambhidā, ñāṇesu ñāṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā"ti vuttattā na aññassa kassaci pabhedā, ñāṇassete pabhedā. Tasmā "catasso paṭisambhidā"ti cattāro ñāṇappabhedāti attho. Atthappabhedassa sallakkhaṇavibhāvanāvavatthānakaraṇasamatthaṃ atthe pabhedagataṃ ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā. Dhammappabhedassa

A. 1/103 2 Sī. atthadhammaniruttābhilāpe, ka. tattha niruttābhilāpe

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกา”