vivekapāmojjakarena cetasā

rājāva suddhantagato tahiṃ rame"ti. Tasmā "ciraṭṭhitikāmena paripanthikadhamme sodhetvā jhānaṃ samāpajjitabban"ti vuttattā taṃ vidhiṃ sampādetvā samādhissa ciraṭṭhitikāraṇe chekabhāvoti vuttaṃ hoti.

Samādhissa vuṭṭhānakusalatāti santativasena yathāruci pavattassa samādhissa yathā paricchinnakāleyeva vuṭṭhānena samādhissa vuṭṭhāne chekabhāvo. "yassa hi dhammaṃ puriso vijaññā"tiādīsu viya nissakkatthe vā sāmivacanaṃ katanti veditabbanti. Etena vuṭṭhānavasitā vuttā hoti. Samādhissa kallatākusalatāti agilānabhāvo

Gilāno hi akallakoti vuccati. Vinayepi vuttaṃ "nāhaṃ bhante akallako"ti. Anaṅgaṇasuttavatthusuttesu vuttānaṃ jhānappaṭilābhapaccanīkānaṃ pāpakānaṃ icchāvacarānaṃ abhāvena ca abhijjhādīnaṃ cittassa upakkilesānaṃ vigamena samādhissa agilānabhāvakaraṇe chekabhāvo samādhissa kallatākusalatā, kilesagelaññarahitabhāve kusalatāti vuttaṃ hoti. Atha vā kallatāti kammaññatā, kammaññatāpariyāyattā kallā- vacanassa. "yā cittassa akallatā akammaññatā"ti vuttaṃ. "kallacittaṃ muducittaṃ vinīvaraṇacittan"ti. Ettha kallasaddo ca kammaññattho. Tasmā kasiṇānulomato kasiṇapaṭilomato kasiṇānulomapaṭilomato jhānānulomato jhānapaṭilomato jhānānulomapaṭilomato jhānukkantakato kasiṇukkantakato jhānakasiṇukkantakato aṅgasaṅkantito ārammaṇasaṅkantito aṅgārammaṇasaṅkantito aṅgavavatthānato ārammaṇavavatthānatoti imehi cuddasahi ākārehi, aṅgārammaṇavavatthānatoti iminā saha pañcadasahi vā ākārehi cittaparidamanena samādhissa kammaññabhāvakaraṇe kusalabhāvoti vuttaṃ hoti.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๔๐๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “สมาธิภาวนามยญาณนิทเทส”