Bhagavā hi katthaci padhānattā katthaci pākaṭattā katthaci asādhāraṇattā desanāvilāsassa ca veneyyānañca anurūpato ekameva hetuñca phalañca dīpeti. Tasmā ayamidha avijjā vijjamānesupi aññesu vatthārammaṇasahajātadhammādīsu saṅkhārakāraṇesu "assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhatī"ti ca, "avijjā- samudayā āsavasamudayo"ti ca vacanato aññesampi taṇhādīnaṃ saṅkhārahetūnaṃ hetūti padhānattā "avidvā bhikkhave avijjāgato puññābhisaṅkhārampi abhisaṅkhāro"ti pākaṭattā, asādhāraṇattā ca saṅkhārānaṃ hetubhāvena dīpitāti veditabbā. Eteneva ca ekekahetuphaladīpanaparihāravacanena sabbattha ekekahetuphaladīpane payojanaṃ veditabbaṃ.

Etthāha:- evaṃ santepi ekantāniṭṭhaphalāya sāvajjāya avijjāya kathaṃ puññāneñjābhisaṅkhārapaccayattaṃ yujjati? na hi nimbabījato ucchu uppajjatīti. Kathaṃ na yujjati? lokasmiṃ hi:-

viruddho cāviruddho ca sadisāsadiso tathā

dhammānaṃ paccayo siddho vipākā eva te ca na.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๕๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “บุพเพนิวาสานุสติญาณนิทเทส”