Laddhappaccayamiti dhamma- mattametaṃ bhavantaramupeti

nāssa tato saṅkanti na tato hetaṃ vinā hoti.

Iti hetaṃ laddhapaccayaṃ rūpārūpadhammattaṃ uppajjamānaṃ bhavantaramupetīti vuccati, na satto ca, jīvo. Tassa ca nāpi atītabhāvato idha saṅkanti atthi, nāpi tato hetuṃ vinā idha pātubhāvo. Ettha ca purimaṃ cavanato cuti, pacchimaṃ bhavantarādipaṭisandhānato paṭisandhīti vuccati.

Etthāha:- nanu evaṃ asaṅkantipātubhāve sati ye imasmiṃ manussattabhāve khandhā, tesaṃ niruddhattā, phalapaccayassa ca kammassa tattha agamanato, aññassa aññato ca taṃ phalaṃ siyā. Upabhuñjake ca asati kassa taṃ phalaṃ siyā. Tasmā na sundaramidaṃ vidhānanti. Tatridaṃ vuccati:-

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๕๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “บุพเพนิวาสานุสติญาณนิทเทส”