@2 netti. 10/3 (Ma.) 3 uparimaggattayavajjhe, visuddhi. 3/325 (syā) Paccavekkhati, avasāne "ayaṃ me dhammo ārammaṇato paṭiladdho"ti amataṃ nibbānaṃ paccavekkhati. Iti sotāpannassa ariyasāvakassa pañca paccavekkhaṇāni honti. Yathā ca sotāpannassa, evaṃ sakadāgāmianāgāmīnampi. Arahato pana avasiṭṭhakilesa- paccavekkhaṇaṃ nāma natthīti cattāriyeva paccavekkhaṇāni. Evaṃ sabbāni ekūnavīsati paccavekkhaṇañāṇāni. Ukkaṭṭhaparicchedoyeva ceso. Pahīnāvasiṭṭhakilesapaccavekkhaṇaṃ sekkhānaṃ hoti vā na vā. Tassa hi abhāvatoyeva mahānāmo sakko bhagavantaṃ pucchi "kosu nāma me dhammo ajjhattaṃ appahīno, yena me ekadā lobhadhammāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhantī"tiādi.

Ettha dhammaṭṭhitiñāṇādīnaṃ ekādasannaṃ ñāṇānaṃ vibhāvanatthāya ayaṃ upamā veditabbā:- yathā puriso "macche gahessāmīti macchakhippaṃ gahetvā tadanurūpe udake osāretvā khippamukhena hatthaṃ otāretvā antoudake kaṇhasappaṃ macchasaññāya gīvāyaṃ daḷhaṃ gahetvā mahā vata mayā maccho laddho"ti tuṭṭho ukkhipitvā passanto sovatthikattayadassanena "sappo"ti sañjānitvā bhīto ādīnavaṃ disvā gahaṇe nibbinno muñcitukāmo hutvā muñcanassa upāyaṃ karonto agganaṅguṭṭhato paṭṭhāya hatthaṃ nibbeṭhetvā bāhaṃ ukkhipitvā uparisīse dve tayo vāre paribbhametvā sappaṃ dubbalaṃ katvā "gaccha re duṭṭhasappā"ti vissajjetvā vegena thalaṃ āruyha ṭhitakova "mahantassa vata bho sappassa mukhato muttomhī"ti haṭṭho āgatamaggaṃ olokeyya.

Tattha tassa purisassa macchasaññāya kaṇhasappaṃ daḷhaṃ gahetvā tussanaṃ viya imassa yogino ādito bālaputhujjanassa aniccatādivasena bhayānakaṃ khandhapañcakaṃ niccādisaññāya "ahaṃ mamā"ti diṭṭhitaṇhāhi daḷhaṃ gahetvā tussanaṃ, tassa

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกา”