@4 aṅ.aṭṭhaka. 23/53/233, vi.cūḷa. 7/406/239 5 Ma.Ma. 13/352/337, vi.cūḷa.

@7/342/134 Tathā "dhammena nayamānānaṃ, kā usūyā vijānatan"ti 1-. Dhammāya vā vinayo dhammavinayo. Anavajjadhammatthaṃ hesa vinayo, na bhavabhogāmisatthaṃ tenāha bhagavā "nayidaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthan"ti vitthāro. Puṇṇattheropi āha "anupādā- parinibbānatthaṃ kho āvuso bhagavati brahmacariyaṃ vussatī"ti 3-. Visuddhaṃ vā nayatīti vinayo, dhammato vinayo dhammavinayo. Saṃsāradhammato hi sokādidhammato vā esa visuddhaṃ nibbānaṃ nayati, dhammassa vā vinayo, na titthakarānanti dhammavinayo. Dhammabhūto hi bhagavā, tasseva esa vinayo. Yasmā vā dhammā eva abhiññeyyā pariññeyyā pahātabbā bhāvetabbā sacchikātabbā ca, tasmā esa dhammesu vinayo, na sattesu na jīvesu cāti dhammavinayo. Sātthasabyañjanatādīhi aññesaṃ vacanato padhānaṃ vacananti pavacanaṃ, pavacanameva pāvacanaṃ. Sabbacariyāhi visiṭṭhacariyabhāvena brahmacariyaṃ. Devamanussānaṃ satthubhūtassa bhagavato sāsananti satthusāsanaṃ, satthubhūtaṃ vā sāsanantipi satthusāsanaṃ. "yo vo ānanda mayā dhammo ca vinayo ca desito paññatto, so vo mamaccayena satthā"ti hi dhammavinayova satthāti vutto. Evametesaṃ padānaṃ attho veditabbo. Yasmā pana imasmiṃyeva sāsane sabbākāraānāpānassatisamādhi- nibbattako bhikkhu vijjati, na aññatra, tasmā tattha tattha "imissā"ti ca "imasmin"ti ca ayaṃ niyamo katoti veditabbo. Ayaṃ "idhā"timātikāya niddesassa attho.

Puthujjanakalyāṇako vātiādinā ca bhikkhusaddassa vacanatthaṃ avatvā idhādhippetabhikkhuyeva dassito. Tattha puthujjano ca so kilesānaṃ asamucchinnattā, kalyāṇo ca sīlādipaṭipattiyuttattāti puthujjanakalyāṇo, puthujjanakalyāṇo eva puthujjanakalyāṇako. Adhisīlādīni sikkhatīti sekkho. Sotāpanno vā sakadāgāmī

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อานาปาณกถา”