aṭṭhadhā navadhā ceva iti chaddhā bhavanti te. Nava ekavidhāti chando cittaṃ pīti passaddhi upekkhā saṅkappo vācā kammanto ājīvoti ime nava chandiddhipādādivasena ekavidhāva honti, aññakoṭṭhāsaṃ na bhajanti. Eko dvedhāti saddhā indriyabalavasena dvedhā ṭhitā. Atha catupañcadhāti athañño eko catudhā, añño pañcadhā ṭhitoti attho. Tattha samādhi eko indriyabalabojjhaṅgamaggaṅgavasena catudhā ṭhito, paññā tesaṃ catunnaṃ iddhipādakoṭṭhāsassa ca vasena pañcadhā. Aṭṭhadhā navadhā cevāti aparo eko aṭṭhadhā, eko navadhā ṭhitoti attho. Catusatipaṭṭhānaindriyabalabojjhaṅgamaggaṅgavasena sati aṭṭhadhā ṭhitā, catusammappadhānaiddhipādaindriyabalabojjhaṅgamaggaṅgavasena vīriyaṃ navadhāti. Evaṃ:-

cuddaseva asambhinnā hontete bodhipakkhiyā

koṭṭhāsato sattavidhā sattatiṃsa pabhedato.

Sakiccanipphādanato sarūpena ca vuttito

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. โลกุตรกถา”