"cattārimāni bhikkhave cakkāni, yehi samannāgatānaṃ devamanussānan"tiādīsu hi ayaṃ sampattiyaṃ dissati. "heṭṭhā pādatalesu cakkāni jātāni hontī"ti ettha lakkhaṇe. "cakkaṃva vahato padan"ti ettha rathaṅge. "catucakkaṃ navadvāran"ti ettha

@ 5 khu.dha. 25/1/15 6 saṃ.sa. 15/29/18 Iriyāpathe. "dadaṃ bhuñja mā ca pamādo, cakkaṃ vattaya kosalādhipā"ti ettha dāne. "dibbaṃ cakkaratanaṃ pāturahosī"ti ettha ratanacakke. "mayā pavattitaṃ cakkan"ti ettha dhammacakke. "icchāhatassa posassa, cakkaṃ bhamati matthake"ti ettha uracakke. "khurapariyantena cepi cakkenā"ti ettha pahaṇacakke. "asanivicakkan"ti ettha asanimaṇaḍale. Idha panāyaṃ dhammacakke mato.

Taṃ panetaṃ dhammacakkaṃ duvidhaṃ hoti paṭivedhañāṇañca desanāñāṇañca. Tattha paññāpabhāvitaṃ attano ariyaphalāvahaṃ paṭivedhañāṇaṃ, karuṇāpabhāvitaṃ sāvakānaṃ ariyaphalāvahaṃ desanāñāṇaṃ. Tattha paṭivedhañāṇaṃ uppajjamānaṃ uppannanti duvidhaṃ. Taṃ hi abhinikkhamanato yāva arahattamaggā uppajjamānaṃ nāma, phalakkhaṇe uppannaṃ nāma. Tusitabhavanato vā yāva bodhipallaṅke arahattamaggā uppajjamānaṃ nāma, phalakkhaṇe uppannaṃ nāma. Dīpaṅkaradasabalato vā paṭṭhāya yāva arahattamaggā uppajjamānaṃ nāma, phalakkhaṇe uppannaṃ nāma. Desanāñāṇampi pavattamānaṃ pavattanti duvidhaṃ. Taṃ hi yāva aññātakoṇḍaññassa therassa arahattamaggā pavattamānaṃ nāma, phalakkhaṇe pavattaṃ nāma. Tattha paṭivedhañāṇaṃ lokuttaraṃ, desanāñāṇaṃ lokiyaṃ. Ubhayampi panetaṃ aññehi asādhāraṇaṃ, buddhānaṃyeva orasañāṇaṃ. Tena vuttaṃ "brahmacakkaṃ pavattetī"ti.

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๘๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. พลกถา”