ārambhānaṃ nirodhena natthi dukkhassa sambhavo"ti ettha hi kammaṃ ārambhoti āgataṃ. "ārambhati ca vippaṭisārī ca hotī"ti ettha āpatti. "mahāyaññā mahārambhā, na te honti mahapphalā"ti ettha yūpussāpanādi- kiriyā. "ārambhatha nikkhamatha, yuñjatha buddhasāsane"ti ettha vīriyaṃ. "samaṇaṃ gotamaṃ uddissa pāṇaṃ ārambhantī"ti ettha hiṃsā. "bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hotī"ti ettha chedanabhañjanādikaṃ vikopanaṃ. Idha pana vīriyameva adhippetaṃ. Tena vuttaṃ "vīriyasaṅkhāto ārambho vīriyārambho"ti. Vīriyaṃ hi ārabhanakavasena ārambhoti vuccati. Tasmiṃ vīriyārambhe ñāṇaṃ. Asallīnattā pahitattātipi paṭhanti, asallīnabhāvena pahitabhāvenāti attho. Purimapāṭhoyeva sundaro. Keci pana "satidhammavicayavīriyapīti- sambojjhaṅgānaṃ samatā asallīnattatā, satisamādhipassaddhiupekkhāsambojjhaṅgānaṃ samatā pahitattatā, sattannaṃ sambojjhaṅgānaṃ samatā paggahaṭṭho"ti vaṇṇayanti.
[39] Idāni sammāvāyāmasiddhaṃ maggaphalaṃ pattena lokahitatthaṃ dhammadesanā kātabbāti dassetuṃ tadanantaraṃ atthasandassane ñāṇaṃ uddiṭṭhaṃ. Tattha
@3 aṅ.pañcaka. 22/142/185 (syā), abhi.pu. 36/191/179