Seṭṭhino idañcidañca karontasseva dārako vaḍḍhito. Mahāghosavacanattā cassa ghositotveva nāmaṃ ahosi. So seṭṭhino akkhimhi kaṇṭako viya khāyi, ujukaṃ

Athassa maraṇūpāyaṃ cintento attano kumbhakārassa santikaṃ gantvā tassa "kadā āvāpaṃ ālimpessī"ti pucchitvā "sve"ti vutte "tena hi idaṃ sahassaṃ gaṇhitvā mamekaṃ kammaṃ karohī"ti āha. Kiṃ sāmīti. Eko me avajātaputto atthi, taṃ tava santikaṃ pesissāmi, atha naṃ gabbhaṃ pavesetvā tiṇhāya vāsiyā khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā cāṭiyaṃ pakkhipitvā āvāpe paveseyyāsīti. Idaṃ te sahassaṃ saccakārasadisaṃ, uttaraṃ pana te kattabbayuttakaṃ pacchā karissāmīti. Kumbhakāro "sādhū"ti sampaṭicchi.

Seṭṭhī punadivase ghositaṃ pakkositvā "hiyyo mayā kumbhakāro ekaṃ kammaṃ āṇatto, ehi tvaṃ tāta tassa santikaṃ gantvā evaṃ vadehi `hiyyo kira me pitarā āṇattaṃ kammaṃ nipphādehī"ti pahiṇi. So "sādhū"ti agamāsi. Taṃ tattha gacchantaṃ itaro seṭṭhino putto dārakehi saddhiṃ guḷakakīḷaṃ kīḷanto disvā pakkositvā "kuhiṃ gacchasī"ti pucchitvā pitu sāsanaṃ gahetvā "kumbhakārakassa santikan"ti vutte "ahaṃ tattha gamissāmi, ime maṃ dārakā bahulakkhaṃ jiniṃsu, taṃ me paṭijinitvā dehī"ti āha. "ahaṃ pitu bhāyāmī"ti. "mā bhāyi bhātika, ahaṃ taṃ sāsanaṃ harissāmī"ti. Bahūhi jito yāvāhaṃ āgacchāmi, tāva me lakkhaṃ paṭijināhīti. Ghosito kira guḷakakīḷāyaṃ cheko, tena naṃ evaṃ nibandhi. Sopi taṃ "tena hi gantvā kumbhakāraṃ vadehi `pitarā kira me hiyyo ekaṃ kammaṃ āṇattaṃ, taṃ nipphādehī'ti uyyojesi. So tassa santikaṃ gantvā tathā avaca. Atha naṃ bhumbhakāro seṭṭhinā vuttaniyāmena māretvā āvāpe khipi. Ghositopi divasabhāgaṃ kīḷitvā sāyanhasamayeva gehaṃ gantvā "kiṃ tāta na gatosī"ti vutte attano agatakāraṇañca kaniṭṭhassa gatakāraṇañca ārocesi. Seṭṭhī "dhī dhī"ti mahāviravaṃ viravitvā sakalasarīre pakkuthitalohito viya hutvā "ambho kumbhakāra mā nāsayi, mā nāsayī"ti bāhā

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๙๙๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อิทธิกถา”