บทว่า นิวรณ์ อธิบายว่า นิวรณ์เหล่านั้น อะไรบ้าง คือ

๑. กามฉันทะ (ความพอใจในกาม) เป็นนิวรณ์

๒. พยาบาท (ความคิดร้าย) เป็นนิวรณ์

๓. ถีนมิทธะ (ความหดหู่และเซื่องซึม) เป็นนิวรณ์

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๖๘๑

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อานาปาณกถา”