@เชิงอรรถ :

@๑ นั่งคู้บัลลังก์ หมายถึงนั่งพับขาเข้าหากันทั้ง ๒ ข้าง ซึ่งเรียกว่า นั่งขัดสมาธิ (วิ.อ. ๑/๑๖๕/๔๔๕)

๕. สำเหนียกว่า “เรากำหนดรู้กองลมทั้งปวงหายใจเข้า”

๖. สำเหนียกว่า “เรากำหนดรู้กองลมทั้งปวงหายใจออก”

เล่มที่ ๓๑ ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค๗๕๙

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อานาปาณกถา”