[๕๔๓] รูปํ อนิจฺจโต มนสิกโรโต ฯเปฯ รูปํ ทุกฺขโต มนสิกโรโต รูปํ อนตฺตโต มนสิกโรโต เวทนํ สญฺญํ สงฺขาเร วิญฺญาณํ จกฺขุํ ฯเปฯ ชรามรณํ อนิจฺจโต มนสิกโรโต ชรามรณํ ทุกฺขโต มนสิกโรโต ชรามรณํ อนตฺตโต มนสิกโรโต โอภาโส อุปฺปชฺชติ ญาณํ อุปฺปชฺชติ ปีติ อุปฺปชฺชติ ปสฺสทฺธิ อุปฺปชฺชติ สุขํ อุปฺปชฺชติ อธิโมกฺโข อุปฺปชฺชติ ปคฺคาโห อุปฺปชฺชติ อุปฏฺฐานํ อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขา อุปฺปชฺชติ นิกฺกนฺติ อุปฺปชฺชติ นิกฺกนฺติ ธมฺโมติ นิกฺกนฺตึ อาวชฺชติ ตโต วิกฺเขโป อุทฺธจฺจนฺเตน อุทฺธจฺเจน วิคฺคหิตมานโส ชรามรณํ อนตฺตโต อุปฏฺฐานํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ชรามรณํ อนิจฺจโต อุปฏฺฐานํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ ชรามรณํ ทุกฺขโต อุปฏฺฐานํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ เตน วุจฺจติ ธมฺมุทฺธจฺจาวิคฺคหิตมานสํ โหติ โส สมโย ยนฺตํ จิตฺตํ อชฺฌตฺตญฺเญว อนิจฺจโต สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ ตสฺส มคฺโค สญฺชายตีติ กถํ มคฺโค สญฺชายติ ฯเปฯ เอวํ มคฺโค สญฺชายติ ฯเปฯ เอวํ สญฺโญชนานิ ปหียนฺติ อนุสยา พฺยนฺตีโหนฺติ เอวํ ธมฺมุทฺธจฺจาวิคฺคหิตมานสํ โหติ ฯ โอภาเส เจว ญาเณ จ ปีติยา จ วิกมฺปติ ปสฺสทฺธิยา สุเข เจว เยหิ จิตฺตํ ปเวธติ อธิโมกฺเข จ ปคฺคาเห อุปฏฺฐาเน จ วิกมฺปติ ๑ อุเปกฺขาวชฺชนา เจว อุเปกฺขาย จ นิกนฺติยา อิมานิ ทส ฐานานิ ปญฺญายสฺส ปริจฺจิตา ธมฺมุทฺธจฺจกุสโล โหติ น จ สมฺโมหคจฺฉติ ๒ วิกมฺปติ ๓ เจว กิลิสฺสติ จ จวติ จิตฺตภาวนา วิกมฺปติ ๓ กิลิสฺสติ ภาวนา ปริหายติ วิสุชฺฌติ น กิลิสฺสติ ภาวนา น ปริหายติ น จ วิกฺขิปฺปเต ๔ จิตฺตํ น กิลิสฺสติ น จวติ จิตฺตภาวนา ๕ อิเมหิ จตูหิ ฐาเนหิ จิตฺตสฺส ๖ สงฺเขปํ วิกฺเขปํ (๗) วิคฺคหิตํ ทสฏฺฐาเนหิ สมฺปชานาตีติ ๘ ฯ ยุคนทฺธกถา ฯ ___________ณ ยุคนทฺธวคฺเค สจฺจกถา ปริปุณฺณกถานิทานํ ๙