๓๐. ๘. อุตฺติยตฺเถราปทานวณฺณนา

จนฺทภาคานทีตีเรติอาทิกํ อายสฺมโต อุตฺติยตฺเถรสฺส ๒- อปทานํ. อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยานิ ปุญฺญานิ อุปจินนฺโต สิทฺธตฺถสฺส ภควโต กาเล จนฺทภาคานทิยํ สุํสุมาโร ๓- หุตฺวา นิพฺพตฺโต นทีตีรํ อุปคตํ ภควนฺตํ ทิสฺวา ปสนฺนจิตฺโต ปารํ เนตุกาโม ตีรสมีเปเยว นิปชฺชิ. ภควา ตสฺส อนุกมฺปาย ปิฏฺฐิยํ ปาเท ฐเปสิ. โส ตุฏฺโฐ อุทคฺโค ปีติเวเคน

โส ตถา สุคตีสุเยว สํสรนฺโต อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาวตฺถิยํ อญฺญตรสฺส พฺราหฺมณสฺส ปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ, อุตฺติโยติสฺส นามํ อกํสุ. โส วยปฺปตฺโต "อมตํ ปริเยสิสฺสามี"ติ ปริพฺพาชโก หุตฺวา เอกทิวสํ ภควนฺตํ ทิสฺวา อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ธมฺมํ สุตฺวา ปฏิลทฺธสทฺโธ หุตฺวา สาสเน ปพฺพชิตฺวา สีลทิฏฺฐีนํ อวิโสธิตตฺตา วิเสสํ นิพฺพตฺเตตุํ อสกฺโกนฺโต อญฺญํ ภิกฺขุํ วิเสสํ นิพฺพตฺเตตฺวา อญฺญํ พฺยากโรนฺตํ ทิสฺวา สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา สงฺเขเปน โอวาทํ ยาจิ. สตฺถาปิ ตสฺส "ตสฺมาติห ตฺวํ อุตฺติย อาทิเมว วิโสเธหี"ติอาทินา ๑- สงฺเขเปเนว โอวาทํ อทาสิ. โส สตฺถุ โอวาเท ฐตฺวา วิปสฺสนํ อารภิ. ตสฺส อารทฺธวิปสฺสกสฺส อาพาโธ อุปฺปชฺชิ. อุปฺปนฺเน อาพาเธ ชาตสํเวโค วีริยารมฺภวตฺถุํ ญตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิ.