@ ๓ ม. กาลเทวิโล, ฉ. กาฬเทวโล. ๔ สี. อาห. อุทาหุ โน"ติ อาวชฺเชตฺวา อุปธาเรนฺโต "นิสฺสํสเยน พุทฺโธ ภวิสฺสตี"ติ ญตฺวา "อจฺฉริยปุริโส อยนฺ"ติ สิตํ อกาสิ. ตโต "อหํ อิมํ อจฺฉริยปุริสํ พุทฺธภูตํ ทฏฺฐุํ ลภิสฺสามิ นุ โข, โน"ติ อุปธาเรนฺโต "น ลภิสฺสามิ, อนฺตราเยว กาลํ กตฺวา พุทฺธสเตนปิ พุทฺธสหสฺเสนปิ คนฺตฺวา โพเธตุํ อสกฺกุเณยฺเย อรูปภเว นิพฺพตฺติสฺสามี"ติ ทิสฺวา "เอวรูปํ นาม อจฺฉริยปุริสํ พุทฺธภูตํ ทฏฺฐุํ น ลภิสฺสามิ, มหตี วต เม ชานิ ภวิสฺสตี"ติ ปโรทิ.

มนุสฺสา ทิสฺวา "อมฺหากํ อยฺโย อิทาเนว หสิตฺวา ปุน ปโรทิตฺวา ปติฏฺฐิโต, กึ นุ โข ภนฺเต อมฺหากํ อยฺยปุตฺตสฺส โกจิ อนฺตราโย ภวิสฺสตี"ติ ตํ ปุจฺฉึสุ. นตฺเถตสฺส อนฺตราโย, นิสฺสํสเยน พุทฺโธ ภวิสฺสตีติ. อถ กสฺมา ภนฺเต ปโรทิตฺถาติ. "เอวรูปํ ปุริสํ พุทฺธภูตํ ทฏฺฐุํ น ลภิสฺสามิ, `มหตี วต เม ชานิ ภวิสฺสตี'ติ อตฺตานํ อนุโสจนฺโต โรทามี"ติ อาห. ตโต โส "กึ นุ โข เม ญาตเกสุ โกจิ เอตํ พุทฺธภูตํ ทฏฺฐุํ ลภิสฺสตี"ติ อุปธาเรนฺโต อตฺตโน ภาคิเนยฺยํ นาลกทารกํ อทฺทส. โส ภคินิยา เคหํ คนฺตฺวา "กหํ เต ปุตฺโต นาลโก"ติ. อตฺถิ เคเห อยฺยาติ. "ปกฺโกสาหิ นนฺ"ติ ปกฺโกสาเปตฺวา อตฺตโน สนฺติกํ อาคตํ กุมารํ อาห "ตาต สุทฺโธทนมหาราชสฺส กุเล ปุตฺโต ชาโต, พุทฺธงฺกุโร เอโส, ปญฺจตึส วสฺสานิ อติกฺกมิตฺวา พุทฺโธ ภวิสฺสติ, ตฺวํ เอตํ ทฏฺฐุํ ลภิสฺสสิ, อชฺเชว ปพฺพชาหี"ติ. สตฺตาสีติโกฏิธเน กุเล นิพฺพตฺตทารโกปิ "น มํ มาตุโล อนตฺเถ นิโยเชสฺสตี"ติ จินฺเตตฺวา ตาวเทว อนฺตราปณโต กาสายานิ เจว มตฺติกาปตฺตญฺจ อาหราเปตฺวา เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา "โย โลเก อุตฺตมปุคฺคโล, ตํ อุทฺทิสฺส มยฺหํ ปพฺพชฺชา"ติ โพธิสตฺตาภิมุขํ อญฺชลึ ปคฺคยฺห ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิตฺวา ปตฺตํ ถวิกาย ปกฺขิปิตฺวา อํสกูเฏ โอลคฺเคตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา สมณธมฺมํ อกาสิ. โส ปรมาภิสมฺโพธิปฺปตฺตํ ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา นาลกปฏิปทํ กถาเปตฺวา ปุน หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อรหตฺตํ ปตฺวา อุกฺกฏฺฐปฏิปทํ ปฏิปนฺโน สตฺเตว มาเส อายุํ ปาเลตฺวา เอกํ สุวณฺณปพฺพตํ นิสฺสาย ฐิตโกว อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายิ.

โพธิสตฺตมฺปิ โข ปญฺจมทิวเส สีสํ นฺหาเปตฺวา "นามคฺคหณํ คณฺหิสฺสามา"ติ ราชภวนํ จตุชฺชาติยคนฺเธหิ วิลิมฺเปตฺวา ลาชปญฺจมกานิ ปุปฺผานิ วิกิริตฺวา อสมฺภินฺนปายาสํ สมฺปาเทตฺวา ๑- ติณฺณํ เวทานํ ปารงฺคเต อฏฺฐสตํ ๒- พฺราหฺมเณ นิมนฺเตตฺวา ราชภวเน นิสีทาเปตฺวา สุโภชนํ โภชาเปตฺวา มหาสกฺการํ กตฺวา "กึ นุ โข ภวิสฺสตี"ติ ลกฺขณานิ ปริคฺคหาเปสุํ. เตสุ:-