[๓๑] โคจรํ สพฺพพุทฺธานนฺติ สพฺเพสํ อตีตานาคตานํ พุทฺธานํ โคจรํ อารมฺมณภูตํ ฌานรติสมปฺปิตา ฌานรติยา สํ สุฏฺฐุ อปฺปิตา สงฺคีภูตา อเหสุนฺติ อตฺโถ, อญฺเญ ธมฺมานิ เทเสนฺตีติ เตสุ ปจฺเจกพุทฺเธสุ อญฺเญ เอกจฺเจ ธมฺเม เทเสนฺติ, อญฺเญ เอกจฺเจ อิทฺธิยา ปฐมาทิชฺฌานกีฬาย กีฬนฺติ รมนฺติ.

[๓๒] อญฺเญ เอกจฺเจ อภิญฺญา ปญฺจ อภิญฺญาโย วสิภาวิตา วสีกรึสุ, ๑- ปญฺจสุ อภิญฺญาสุ อาวชฺชนสมาปชฺชนวุฏฺฐานอธิฏฺฐานปจฺจเวกฺขณ- สงฺขาตาหิ ปญฺจวสิตาหิ วสีภาวํ อิตา คตา ปตฺตา อภิญฺญาโย อปฺเปนฺติ สมาปชฺชนฺติ. อญฺเญ เอกจฺเจ อเนกสหสฺสิโย วิกุพฺพนานิ เอโกปิ หุตฺวา พหุธา โหติ, พหุธาปิ หุตฺวา เอโก โหตีติ เอวมาทีนิ อิทฺธิวิกุพฺพนานิ วิกุพฺพนฺติ กโรนฺตีติ อตฺโถ.

[๓๓] พุทฺธาปิ พุทฺเธติ เอวํ สนฺนิปติเตสุ ปจฺเจกพุทฺเธสุ สพฺพญฺญุตญฺญาณสฺส วิสยํ อารมฺมณภูตํ ปญฺหํ พุทฺธาพุทฺเธ ปุจฺฉนฺตีติ อตฺโถ. เต พุทฺธา อตฺถคมฺภีรตาย คมฺภีรํ นิปุณํ สุขุมํ ฐานํ การณํ ปญฺญาย วินิพุชฺฌเร วิเสเสน นิรวเสสโต พุชฺฌนฺติ.

เล่มที่ ๓๒ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑๒๗๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. พุทธาปทาน”