มิตฺตสุหชฺชคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

วํสกฺกฬีรคาถาวณฺณนา ๑-

[๙๔] วํโส วิสาโลติ กา อุปฺปตฺติ? ปุพฺเพ กิร กสฺสปสฺส ภควโต สาสเน ตโย ปจฺเจกโพธิสตฺตา ปพฺพชิตฺวา วีสติ วสฺสสหสฺสานิ คตปจฺจาคตวตฺตํ ปูเรตฺวา เทวโลเก อุปฺปนฺนา. ตโต จวิตฺวา เตสํ เชฏฺฐโก พาราณสิราชกุเล นิพฺพตฺโต, อิตเร เทฺว ปจฺจนฺตราชกุเลสุ. เต อุโภปิ กมฺมฏฺฐานํ อุคฺคเหตฺวา รชฺชํ ปหาย ปพฺพชิตฺวา อนุกฺกเมน ปจฺเจกพุทฺธา หุตฺวา นนฺทมูลกปพฺภาเร วสนฺตา เอกทิวสํ สมาปตฺติโต วุฏฺฐาย "มยํ กึ กมฺมํ กตฺวา อิมํ โลกุตฺตรสุขํ อนุปฺปตฺตา"ติ อาวชฺเชตฺวา ปจฺจเวกฺขมานา กสฺสปพุทฺธกาเล อตฺตโน อตฺตโน จริยํ อทฺทสํสุ. ตโต "ตติโย กุหินฺ"ติ อาวชฺเชนฺตา พาราณสิรชฺชํ กาเรนฺตํ ทิสฺวา ตสฺส คุเณ สริตฺวา "โส ปกติยาว อปฺปิจฺฉตาทิคุณสมนฺนาคโต โหติ, อมฺหากํเยว โอวาทโก วตฺวา วจนกฺขโม ปาปครหี, หนฺท นํ อารมฺมณํ ทสฺเสตฺวา อาโรเจมา"ติ โอกาสํ คเวสนฺตา ตํ เอกทิวสํ สพฺพาลงฺการวิภูสิตํ อุยฺยานํ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา อากาเสนาคนฺตฺวา อุยฺยานทฺวาเร เวฬุคุมฺพมูเล อฏฺฐํสุ. มหาชโน อติตฺโต ๒- ราชทสฺสเนน ราชานํ อุลฺโลเกติ. ตโต ราชา "อตฺถิ นุ โข โกจิ มม ทสฺสเน พฺยาปารํ น กโรตี"ติ โอโลเกนฺโต ปจฺเจกพุทฺเธ อทฺทกฺขิ. สห ทสฺสเนเนว จสฺส เตสุ สิเนโห อุปฺปชฺชิ. โส หตฺถิกฺขนฺธา โอรุยฺห สนฺเตน อาจาเรน อุปสงฺกมิตฺวา "ภนฺเต กึ นาม ตุเมฺห"ติ ปุจฺฉิ. เต "มยํ มหาราช อสชฺชมานา นามา"ติ อาหํสุ. ภนฺเต อสชฺชมานาติ เอตสฺส โก อตฺโถติ. อลคฺคนตฺโถ มหาราชาติ. ตโต เวฬุคุมฺพํ