ตโต ปจฺเจกพุทฺธา อเนกานิ ปาณสหสฺสานิ ยญฺญตฺถาย สมฺปิณฺฑิยมานานิ ทิสฺวา "เอกสฺมึ กมฺเม กเต ทุพฺโพธเนยฺโย ภวิสฺสติ, หนฺท นํ ปฏิกจฺเจว คนฺตฺวา เปกฺขามา"ติ วํสกฺกฬีรคาถายํ วุตฺตนเยน อาคนฺตฺวา ปิณฺฑาย จรมานา ราชงฺคเณ ปฏิปาฏิยา อคมํสุ. ราชา สีหปญฺชเร ฐิโต ราชงฺคณํ โอโลกยมาโน เต อทฺทกฺขิ, สห ทสฺสเนเนว จสฺส สิเนโห อุปฺปชฺชิ. ตโต เต ปกฺโกสาเปตฺวา อากาสตเล ปญฺญตฺตาสเน นิสีทาเปตฺวา สกฺกจฺจํ โภเชตฺวา กตภตฺตกิจฺเจ "เก ตุเมฺห"ติ ปุจฺฉิ. มยํ มหาราช จาตุทฺทิสา นามาติ. ภนฺเต จาตุทฺทิสาติ อิมสฺส โก อตฺโถติ. จตูสุ ทิสาสุ กตฺถจิ กุโตจิ

ตโต ราชา จินฺเตสิ "อิเม สมณา `เมตฺตาทิภาวนาย ภยํ น โหตี'ติ ภณนฺติ, พฺราหฺมณา ปน อเนกสหสฺสปาณวธํ วณฺณยนฺติ, เกสํ นุ โข วจนํ สจฺจนฺ"ติ. อถสฺส เอตทโหสิ "สมณา สุทฺเธน อสุทฺธํ โธวนฺติ, พฺราหฺมณา ปน อสุทฺเธน อสุทฺธํ. น สกฺกา โข ปน อสุทฺเธน อสุทฺธํ โธวิตุํ, ปพฺพชิตานํ เอว วจนํ สจฺจนฺ"ติ. โส "สพฺเพ สตฺตา สุขิตา โหนฺตู"ติอาทินา นเยน เมตฺตาทโย จตฺตาโรปิ พฺรหฺมวิหาเร ภาเวตฺวา หิตผรเณน จิตฺเตน อมจฺเจ อาณาเปสิ "สพฺเพ ปาเณ มุญฺจถ, สีตานิ ปานียานิ ปิวนฺตุ, หริตานิ ติณานิ ขาทนฺตุ, สีโต จ วาโต เตสํ อุปวายตู"ติ. เต ตถา อกํสุ.

ตโต ราชา "กลฺยาณมิตฺตานํ วจเนน ปาปกมฺมโต มุตฺโตมฺหี"ติ ตตฺเถว นิสินฺโน วิปสฺสิตฺวา ปจฺเจกโพธึ สจฺฉากาสิ. อมจฺเจหิ จ โภชนเวลายํ "ภุญฺช มหาราช กาโล"ติ วุตฺเต "นาหํ ราชา"ติ ปุริมนเยเนว สพฺพํ วตฺวา อิมํ อุทานพฺยากรณคาถํ อภาสิ.

เล่มที่ ๓๒ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑๔๐๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ปัจเจกพุทธาปทาน”