ตสฺมึ จ สมเย สตฺถา ปริสมชฺเฌ อลงฺกตธมฺมาสเน นิสินฺโน จิตฺตวีชนึ คเหตฺวา อากาสคงฺคํ โอตาเรนฺโต วิย สิเนรุํ มนฺถํ ๑- กตฺวา สาครํ นิมฺมนฺเถนฺโต วิย จ ธมฺมกถํ กเถสิ. พฺราหฺมณสฺส ปริสปริยนฺเตน นิสินฺนสฺส ธมฺมํ สุณนฺตสฺส ปฐมยาเมเยว สกลสรีรํ ปูรยมานา ปญฺจวณฺณา ปีติ อุปฺปชฺชิ. โส ปารุตวตฺถํ สงฺฆริตฺวา ๒- "ทสพลสฺส ทสฺสามี"ติ จินฺเตสิ. อถสฺส อาทีนวสหสฺสํ ทสฺสยมานํ ๓- มจฺเฉรํ อุปฺปชฺชิ. โส "พฺราหฺมณิยา ตุยฺหญฺจ เอกเมว วตฺถํ, อญฺญํ กิญฺจิ ปารุปนํ นาม นตฺถิ, อปารุปิตฺวา พหิ วิจริตุํ น สกฺโกมี"ติ สพฺพถาปิ อทาตุกาโม อโหสิ. อถสฺส นิกฺขนฺเต ปฐเม มชฺฌิมยาเมติ ตเถว ปีติ อุปฺปชฺชิ. โส ตเถว จินฺเตตฺวา
ตสฺมึ สมเย พนฺธุมา ราชา ธมฺมาสนสฺส ปจฺฉโต อนฺโตสาณิยํ นิสินฺโน ธมฺมํ สุณาติ. รญฺโญ จ นาม "ชิตํ เม"ติ สทฺโท อมนาโป โหติ. ราชา ปุริสํ อาณาเปสิ "คจฺฉ ภเณ เอตํ ปุจฺฉ `กึ โส วทตี'ติ. "พฺราหฺมโณ เตนาคนฺตฺวา ปุจฺฉิโต "อวเสสา หตฺถิยานาทีนิ อารุยฺห อสิจมฺมาทีนิ คเหตฺวา ปรเสนํ ชินนฺติ, น ตํ อจฺฉริยํ. อหํ ปน ปจฺฉโต อาคจฺฉนฺตสฺส กูฏโคณสฺส มุคฺคเรน สีสํ ภินฺทิตฺวา ตํ ปลาเปนฺโต วิย มจฺเฉรจิตฺตํ ชินิตฺวา ปารุตวตฺถํ ทสพลสฺส อทาสึ, ตํ เม ชิตํ มจฺเฉรํ อจฺฉริยนฺ"ติ อาห. โส อาคนฺตฺวา ตํ ปวตฺตึ รญฺโญ อาโรเจสิ. ราชา "อเมฺห ภเณ ทสพลสฺส อนุรูปํ น ชานาม, พฺราหฺมโณ ชานาตี"ติ ตสฺส ปสีทิตฺวา วตฺถยุคํ เปเสสิ. ตํ ทิสฺวา พฺราหฺมโณ จินฺเตสิ "ราชา มยฺหํ ตุณฺหี นิสินฺนสฺส ปฐมํ กิญฺจิ อทตฺวา สตฺถุ คุเณ กเถนฺตสฺส อทาสิ สตฺถุ คุเณ ปฏิจฺจ อิทํ อุปฺปนฺนํ, สตฺถุเยว อนุจฺฉวิกนฺ"ติ ตมฺปิ วตฺถยุคํ ทสพลสฺส อทาสิ. ราชา "กึ พฺราหฺมเณน กตนฺ"ติ ปุจฺฉิตฺวา "ตมฺปิ เตน วตฺถยุคํ ตถาคตสฺเสว ทินฺนนฺ"ติ สุตฺวา อญฺญานิปิ เทฺว วตฺถยุคานิ เปเสสิ, โส ตานิปิ สตฺถุ อทาสิ. ๑- ปุน ราชา อญฺญานิปิ จตฺตารีติ เอวํ วตฺวา ยาว เอวํ ทฺวตฺตึส วตฺถยุคานิ เปเสสิ. อถ พฺราหฺมโณ "อิทํวฑฺเฒตฺวา วฑฺเฒตฺวา คหณํ วิย โหตี"ติ อตฺตโน อตฺถาย เอกํ, พฺราหฺมณิยา เอกนฺติ เทฺว วตฺถยุคานิ คเหตฺวา ตึส ยุคานิ ตถาคตสฺเสว อทาสิ. ตโต ปฏฺฐาย จ โส สตฺถุ วิสฺสาสิโก ชาโต.