เตน สมเยน กสฺสปทสพโล ปรินิพฺพายิ, ตสฺส สตสหสฺสคฺฆนิกาหิ สุวณฺณิฏฺฐกาหิ โยชนุพฺเพธํ เจติยํ อารภึสุ. ตสฺมึ เจติเย กริยมาเน สา เสฏฺฐิธีตา จินฺเตสิ "อหํ สตฺตสุ ฐาเนสุ ปฏินิวตฺตา, กึ เม ชีวิเตนา"ติ อตฺตโน อาภรณภณฺฑํ ภญฺชาเปตฺวา สุวณฺณิฏฺฐกํ กาเรสิ รตนายตํ วิทตฺถิวิตฺถิณฺณํ จตุรงฺคุลุพฺเพธํ. ตโต หริตาลมโนสิลาปิณฺฑํ คเหตฺวา อฏฺฐ อุปฺปลปุปฺผหตฺถเก อาทาย เจติยกรณฏฺฐานํ คตา. ตสฺมึ จ ขเณ เอกา อิฏฺฐกาปนฺติ ปริกฺขิปิตฺวา อาคจฺฉมานา ฆฏนิฏฺฐกาย อูนา โหติ. เสฏฺฐิธีตา วฑฺฒกึ อาห "อิมํ เม อิฏฺฐกํ เอตฺถ ฐเปถา"ติ. อมฺม ภทฺทเก กาเล อาคตาสิ, สยเมว ฐเปหีติ. สา อารุยฺห เตเลน หริตาลมโนสิลาปิณฺฑํ โยเชตฺวา เตน พนฺธเนน อิฏฺฐกํ ปติฏฺฐเปตฺวา อุปริ อฏฺฐหิ อุปฺปลปุปฺผหตฺเถหิ ๒- ปูชํ กตฺวา วนฺทิตฺวา "นิพฺพตฺตนิพฺพตฺตฏฺฐาเน เม กายโต จนฺทนคนฺโธ วายตุ, มุขโต อุปฺปลคนฺโธ"ติ ปตฺถนํ กตฺวา เจติยํ วนฺทิตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เคหํ อคมาสิ.

ตสฺมึเยว ขเณ สา ยสฺส เสฏฺฐิปุตฺตสฺส ปฐมํ เคหํ นีตา, ตสฺส ตํ อารพฺภ สติ อุทปาทิ. นคเรปิ นกฺขตฺตํ สงฺฆุฏฺฐํ โหติ. โส อุปฏฺฐาเก อาห "อิธ อานีตา เสฏฺฐิธีตา กุหินฺ"ติ. กุลเคเห สามีติ. อาเนถ นํ, นกฺขตฺตํ กีฬิสฺสามีติ. เต คนฺตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา ฐิตา. "กึ ตาตา อาคตตฺถา"ติ ตาย ปุฏฺฐา ตสฺสา ตํ ปวตฺตึ อาจิกฺขึสุ. ตาตา มยา อาภรณภณฺเฑหิ เจติยํ ปูชิตํ, อาภรณํ เม นตฺถีติ. เต คนฺตฺวา เสฏฺฐิปุตฺตสฺส อาโรเจสุํ. อาเนถ นํ, ปิฬนฺธนํ ลภิสฺสตีติ. เต ตํ อานยึสุ. ตสฺสา สห เคหปเวสเนน สกลเคหํ จนฺทนคนฺโธ เจว อุปฺปลคนฺโธ จ วายิ. เสฏฺฐิปุตฺโต ตํ ปุจฺฉิ "ภทฺเท ตว สรีรโต ปฐมํ ทุคฺคนฺโธ วายิ, อิทานิ ปน เต สรีรโต จนฺทนคนฺโธ, มุขโต อุปฺปลคนฺโธ วายติ, กิเมตนฺ"ติ. สา อาทิโต ปฏฺฐาย อตฺตโน กตกมฺมํ อาโรเจสิ. เสฏฺฐิปุตฺโต "นิยฺยานิกํ วต พุทฺธสาสนนฺ"ติ ปสีทิตฺวา โยชนิกํ สุวณฺณเจติยํ กมฺพลกญฺจุเกน ปฏิจฺฉาเทตฺวา ตตฺถ ตตฺถ รถจกฺกปมาเณหิ สุวณฺณปทุเมหิ อลงฺกริ. เตสํ ทฺวาทสหตฺถา โอลมฺพกา โหนฺติ.

เล่มที่ ๓๒ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑๕๘๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มหากัสสปเถราปทาน (๓)”