ราชา ปจฺจนฺตํ วูปสเมตฺวา อาคโต ปจฺจุคฺคมนํ อาคตํ เทวึ ปุจฺฉิ "กึ ภทฺเท ตฺวํ ปจฺเจกพุทฺเธสุ น ปมชฺชสิ, นิโรคา จ อยฺยา"ติ. ปรินิพฺพุตา เทวาติ. ตํ สุตฺวา ราชา จินฺเตสิ "เอวรูปานมฺปิ ปณฺฑิตานํ มรณํ อุปฺปชฺชติ, อมฺหากํ กุโต โมกฺโข"ติ. โส นครํ อปวิสิตฺวา อุยฺยานเมว คนฺตฺวา เชฏฺฐปุตฺตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตสฺส รชฺชํ นิยฺยาเตตฺวา ๒- สยํ สมณปพฺพชฺชํ ปพฺพชิ, เทวีปิ "รญฺเญ ปพฺพชิเต อหํ กึ กริสฺสามี"ติ ตเถว อุยฺยาเน ปพฺพชิ. เทฺวปิ ฌานํ ภาเวตฺวา ตโต จุตา พฺรหฺมโลเก นิพฺพตฺตึสุ.

เตสุ ตตฺเถว วสนฺเตสุ อมฺหากํ สตฺถา โลเก อุปฺปชฺชิตฺวา ปวตฺติตวรธมฺมจกฺโก อนุปุพฺเพน ราชคหํ ปาปุณิ, สตฺถริ ตตฺถ ปฏิวสนฺเต อยํ ปิปฺผลิมาณโว ๑- มคธรฏฺเฐ มหาติตฺถพฺราหฺมณคาเม กปิลพฺราหฺมณสฺส ภริยาย กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺโต, อยํ ภทฺทกาปิลานี มทฺทรฏฺเฐ สาคลนคเร โกสิยโคตฺตพฺราหฺมณสฺส ภริยาย กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺตา. เตสํ อนุกฺกเมน วฑฺฒมานานํ ปิปฺผลิมาณวสฺส วีสติเม, ภทฺทาย โสฬสเม วเย สมฺปตฺเต มาตาปิตโร ปุตฺตํ โอโลเกตฺวา "ตาต ตฺวํ วยปฺปตฺโต, กุลวํสํ ปติฏฺฐเปตุํ ยุตฺโต"ติ อติวิย นิปฺปีฬิยึสุ. มาณโว อาห "มยฺหํ โสตปเถ เอวรูปํ กถํ มา กถยิตฺถ, อหํ ยาว ตุเมฺห ธรถ, ตาว ปฏิชคฺคิสฺสามิ, ตุมฺหากํ อจฺจเยน ๒- นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิสฺสามี"ติ. เต กติปาหํ อติกฺกมิตฺวา ปุน กถยึสุ. โสปิ ปุน ปฏิกฺขิปิ. ตโต ปฏฺฐาย มาตา นิรนฺตรํ กเถติเยว.

มาณโว "มาตรํ สญฺญาเปสฺสามี"ติ รตฺตสุวณฺณสฺส นิกฺขสหสฺสํ ทตฺวา สุวณฺณกาเรหิ อิตฺถิรูปกํ กาเรตฺวา ตสฺส มชฺชนฆฏฺฏนาทิกมฺมปริโยสาเน ตํ รตฺตวตฺถํ นิวาเสตฺวา สุวณฺณสมฺปนฺเนหิ ปุปฺเผหิ เจว นานาลงฺกาเรหิ จ อลงฺการาเปตฺวา "อมฺม เอวรูปํ อารมฺมณํ ลภนฺโต เคเห วสิสฺสามิ, อลภนฺโต น วสิสฺสามี"ติ. ปณฺฑิตา พฺราหฺมณี จินฺเตสิ "มยฺหํ ปุตฺโต ปุญฺญวา ทินฺนทาโน กตาภินีหาโร ปุพฺเพ ปุญฺญานิ กโรนฺโต น เอกโกว อกาสิ, อทฺธา เอเตน สห กตปุญฺญา สุวณฺณรูปกปฏิภาคา ภวิสฺสตี"ติ. อฏฺฐ พฺราหฺมเณ ปกฺโกสาเปตฺวา สพฺพโภเคหิ สนฺตปฺเปตฺวา สุวณฺณรูปกํ รเถ อาโรเปตฺวา "คจฺฉถ ตาตา, ยตฺถ อเมฺหหิ ชาติโคตฺตโภคาทิสมานกุเล เอวรูปํ ทาริกํ ปสฺสถ, ตตฺถ อิทเมว สุวณฺณรูปกํ สจฺจาการํ ๓- กตฺวา เทถา"ติ อุยฺโยเชสิ.